ประวัติความเป็นมา

ตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา แต่เดิมยะหริ่งเป็นเพียงชุมชนในเขตของเมืองปัตตานี ครั้นถึงสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ต้องการลดอำนาจและอาณาเขตเมืองให้เล็กลง เพื่อง่ายต่อการปกครอง จึงตั้งเมืองขึ้นต่างหาก ยะหริ่งเดิมเป็นชื่อหมู่บ้านตั้งอยู่ที่บ้านยือริงหมู่ที่ ๔  ตำบลตันหยงดาลอ  บนฝั่งแม่น้ำยามูตอนบน อยู่ในความปกครองของเมืองปัตตานีและอยู่ในบังคับบัญชาของผู้สำเร็จราชการเมืองนครศรีธรรมราช ซึ่งเป็นราชอาณาเขตของไทยมาแต่โบราณระหว่างปีระกาเอก ศกจุลศักราช ๑๑๕๑          (พ.ศ.๒๓๓๒) ถึงปีกุน ตรีศกจุลศักราช ๑๑๕๓ (พ.ศ.๒๓๓๔)  พระบาทสมเด็จ          พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯเลื่อนยศ พระยาสุวรรณคีรีสมบัติ (บุญหุ้ย) ขึ้นเป็นเจ้าพระยาสงขลา ให้เมืองสงขลาขึ้นตรงต่อกรุงเทพฯ  และให้กำชับหัวเมืองแขกข้างทะเลหน้าด้วย เมื่อเมืองปัตตานีได้รับโปรดเกล้าฯให้แยกเป็น      ๗  หัวเมือง ซึ่งมี เมืองยือริงหรือยะหริ่งเป็นหัวเมืองหนึ่ง เจ้าเมืองมีราชทินนามว่า     พระยาพิพิธเสนามาตยาธิบดีศรีสุรสงคราม เจ้าเมืองคนแรกคือพระยายะหริ่ง(ฟาย)  ต่อมาโปรดเกล้าฯ ให้แยกการบังคับบัญชาจากเมืองนครศรีธรรมราช มาขึ้นอยู่ในความบังคับบัญชาของพระยาสุวรรณคีรีสมบัติ (บุญหุ้ย) ผู้สำเร็จราชการเมืองสงขลา         

           วิธีการปกครองในสมัยนั้น พระยาเมืองเป็นประธาน มีศรีตะวันเป็นกรมการ   ที่ปรึกษา โปรดเกล้าฯพระราชทานผลประโยชน์รายได้และรายจ่ายให้อยู่ในความรับผิดชอบของพระยาเมือง และศรีตวันกรมการทั้งสิบ แต่มีการถวายต้นไม้เงินทองเป็นราชบรรณาการ 3 ปีต่อครั้งสภาพการเป็นอยู่อย่างนี้มาช้านาน 

การแบ่งเขตการปกครอง

  1. อำเภอยะหริ่งแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 18 ตำบล 81 หมู่บ้าน ได้แก่
1. ตะโละ   (Talo)   5 หมู่บ้าน     10. หนองแรต   (Nong Raet)   6 หมู่บ้าน  
2. ตะโละกาโปร์   (Talo Kapo)   5 หมู่บ้าน     11. ปิยามุมัง   (Piya Mumang)   5 หมู่บ้าน  
3. ตันหยงดาลอ   (Tanyong Dalo)   5 หมู่บ้าน     12. ปุลากง   (Pula Kong)   4 หมู่บ้าน  
4. ตันหยงจึงงา   (Tanyong Chuengnga)   2 หมู่บ้าน     13. บาโลย   (Baloi)   4 หมู่บ้าน  
5. ตอหลัง   (Tolang)   3 หมู่บ้าน     14. สาบัน   (Saban)   5 หมู่บ้าน  
6. ตาแกะ   (Ta Kae)   4 หมู่บ้าน     15. มะนังยง   (Manang Yong)   5 หมู่บ้าน  
7. ตาลีอายร์   (Tali-ai)   4 หมู่บ้าน     16. ราตาปันยัง   (Rata Panyang)   5 หมู่บ้าน  
8. ยามู   (Yamu)   5 หมู่บ้าน     17. จะรัง   (Charang)   7 หมู่บ้าน
9. บางปู   (Bang Pu)   3 หมู่บ้าน     18. แหลมโพธิ์   (Laem Pho)   4 หมู่บ้าน

ท้องที่อำเภอยะหริ่งประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 18 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลตันหยง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลมะนังยง
  • เทศบาลตำบลบางปู ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางปูทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลยะหริ่ง ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลยามู
  • เทศบาลตำบลตอหลัง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตอหลังทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลตะโละ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตะโละและตำบลปุลากงทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลตะโละกาโปร์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตะโละกาโปร์ทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลตันหยงดาลอ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตันหยงดาลอทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลตาแกะ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตาแกะทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลตาลีอายร์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตาลีอายร์ทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลยามู ครอบคลุมพื้นที่ตำบลยามู (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลยะหริ่ง)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองแรต ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองแรตทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลปิยามุมัง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปิยามุมังทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบาโลย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตันหยงจึงงาและตำบลบาโลยทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสาบัน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสาบันทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลมะนังยง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมะนังยง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลตันหยง)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลราตาปันยัง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลราตาปันยังทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลจะรัง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลจะรังทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลแหลมโพธิ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแหลมโพธิ์ทั้งตำบล
(Visited 3,624 times, 1 visits today)