ประวัติความเป็นมา

อำเภอตะพานหินตั้งอยู่ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำน่านห่างจากตัวเมืองจังหวัดพิจิตรไปทางทิศใต้ ประมาณ 28 กิโลเมตร ที่มาของชื่อ “ตะพานหิน” สืบเนื่องมาจากเดิมมีหินดานขวางอยู่กลาง     แม่น้ำน่าน เหนือตะพานหินขึ้นไปประมาณ 1 กิโลเมตร ตรงที่ทำการประปาส่วนภูมิภาคอำเภอตะพานหินในปัจจุบัน ลักษณะของหินดานนี้จะเห็นได้เฉพาะฤดูแล้งขณะน้ำลด เป็นหินดานที่ยื่นจากฝั่งตะวันออกและยังขวางแม่น้ำน่านเกือบจดถึงฝั่งตะวันตก เหลือช่วงน้ำลึกไว้เพียงเล็กน้อยพอที่เรือขนาดเล็กจะแล่นผ่านไปมาได้ ลักษณะคล้ายสะพานหิน เมื่อถึงฤดูแล้งประชาชนจึงใช้หินดานเป็นทางเดินข้ามติดต่อกันตลอดมา จนเกิดเป็นหมู่บ้านเรียกว่า บ้านหัวดาน หรือ บ้านตะพานหิน

ปัจจุบันหินดานดังกล่าวไม่สามารถที่จะพบเห็นได้แล้ว เพราะเมื่อปี 2530 กรมเจ้าท่า กระทรวงคมนาคมได้จัดทำการก่อสร้างท่าเรือขึ้นที่อำเภอตะพานหินและต้องการให้เรือบรรทุกสินค้าผ่านได้สะดวก จึงได้ทำการขุดลอกแม่น้ำน่านและได้ระเบิดหินดานดังกล่าวออกไป เดิมหมู่บ้านหัวดานหรือบ้านตะพานหิน ขึ้นอยู่กับตำบลห้วยเกตุ อำเภอท่าหลวง (อำเภอเมืองในปัจจุบัน) และได้รับการยกฐานะเป็นตำบลตะพานหิน เมื่อ 1 มีนาคม 2479 ต่อมามีประชากรเพิ่มมากขึ้นจนกลายเป็นจุดศูนย์กลางในการเดินทางและขนส่งสินค้าระหว่างภาคเหนือและภาคอีสาน มีความเจริญทางด้านเศรษฐกิจ อุตสาหกรรม และสังคมเป็นอย่างมาก จึงได้รับการยกฐานะเป็นอำเภอตะพานหิน เมื่อวันที่ 1 เมษายน 2483 และเมื่อตัวอำเภอมีอาคารบ้านเรือร้านค้าหนาแน่นขึ้น ทางราชการจึงได้ตั้งเป็นเทศบาลตำบลตะพานหิน เมื่อปี พ.ศ. 2497 จนถึงปัจจุบัน

อาณาเขตติดต่อ

ทิศเหนือ                                ติดต่อกับ                อำเภอเมืองพิจิตร จังหวัดพิจิตi

ทิศใต้                                      ติดต่อกับ                อำเภอบางมูลนาก จังหวัดพิจิตร

ทิศตะวันออก                        ติดต่อกับ                อำเภอทับคล้อ จังหวัดพิจิตร

ทิศตะวันตก                          ติดต่อกับ                อำเภอโพทะเล จังหวัดพิจิตร

เขตการปกครองและการบริหาร เขตการปกครองส่วนท้องถิ่น

อำเภอตะพานหิน แบ่งเขตการปกครองออกเป็น 12 ตำบล 91 หมู่บ้าน ได้แก่ 

  1. เทศบาลตำบลหนองพยอม
  2. ตำบลวังหลุม
  3. ตำบลดงตะขบ
  4. ตำบลห้วยเกตุ
  5. ตำบลงิ้วราย
  6. ตำบลวังสำโรง
  7. ตำบลคลองคูณ
  8. ตำบลทุ่งโพธิ์
  9. ตำบลวังหว้า
  10. ตำบลทับหมัน
  11. ตำบลไผ่หลวง
  12. ตำบลไทรโรงโขน

 

องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น  จำนวน  12  แห่ง  ได้แก่

  1. เทศบาลเมืองตะพานหิน
  2. เทศบาลตำบลหนองพยอม
  3. อบต.ดงตะขบ
  4. อบต.ห้วยเกตุ
  5. อบต.งิ้วราย - (ต.งิ้วราย+ต.ไทรโรงโขน)
  6. อบต.วังสำโรง
  7. อบต.คลองคูณ
  8. อบต.ทุ่งโพธิ์
  9. อบต.วังหว้า
  10. อบต.ทับหมัน
  11. อบต.ไผ่หลวง 
  12. อบต.วังหลุม

คำขวัญอำเภอตะพานหิน

อำเภอตะพานหิน ถิ่นชะอมไร้หนาม งามหลวงพ่อโต งานประเพณีกำฟ้า ทอผ้าป่าแดง

(Visited 5,822 times, 6 visits today)