แผนชุมชน

เข้าชม 32 ครั้ง

1. ความหมายของแผนชุมชน


  ชุมชนหมายถึง การกำหนดอนาคตและกิจกรรมพัฒนาของชุมชนโดยเกิดขึ้นจากคนในชุมชนที่มีการรวมตัวกันจัดทำแผนขึ้นมา เพื่อใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาชุมชนหรือท้องถิ่นของตนเองให้เป็นไปตามที่ต้องการ และสามารถแก้ปัญหาที่ชุมชนเผชิญอยู่ร่วมกัน โดยคนในชุมชนมีส่วนร่วมคิด ร่วมกำหนดแนวทางและทำกิจกรรมการพัฒนาร่วมกัน โดยยึดหลักการพึ่งตนเอง ลดการพึ่งพิงภายนอก ด้วยการคำนึงถึงศักยภาพ ทรัพยากร ภูมิปัญญา วิถีชีวิต วัฒนธรรม และสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่น เป็นหลัก จึงกล่าวได้ว่า แผนชุมชน เป็นของชุมชน ดำเนินการโดยชุมชนและเพื่อประโยชน์ของชุมชน

2. ทำแผนชุมชนแล้วได้อะไร


 1. คนในชุมชนได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน
 2. คนในชุมชนได้เห็นข้อเด่น ข้อดี โอกาสและข้อจำกัดของชุมชนในการพัฒนาอย่างมีเป้าหมาย
 3. คนในชุมชนมีช่องทางในการแก้ไขปัญหาของชุมชนได้อย่างเหมาะสมและครอบคลุม
 4. คนในชุมชนสามารถกำหนดกิจกรรมที่ตอบสนองความต้องการของชุมชนได้
 5. คนในชุมชนคิดเป็นและกล้าที่จะตัดสินใจด้วยตนเองได้
 6. ชุมชนสามารถวางแผนจัดการกับทรัพยากรหรือทุนในชุมชน ทั้งทุนบุคคลและทุนสังคมที่มีอยู่ได้อย่างเหมาะสมสอดคล้อง กับสภาพชุมชน
 7. คนในชุมชนได้รับผลประโยชน์ร่วมกันอย่างทั่วถึงและเท่าเทียม
 8. ความร่วมมือกันของคนในชุมชนจะก่อให้เกิดทัศนคติที่ดี เอื้ออาทรต่อกันได้
 9. ปลูกฝังทัศนคติ ค่านิยมที่ดีให้กับลูกหลาน
 10. สามารถหาแนวร่วมในการทำงานเพื่อพัฒนาชุมชนท้องถิ่นของตนเองได้

3. การเริ่มต้นทำแผนชุมชน


  ชุมชน (อาจจะเป็นแกนนำชุมชนหรือสมาชิกในชุมชนก็ได้) จะต้องตรวจสอบดูก่อนว่า “ชุมชนมีแผนอยู่แล้วหรือไม่”
กรณีมีแผนชุมชนอยู่แล้วต้องใช้กระบวนการชุมชนในการทบทวนดูว่า
 1. แผนที่มีอยู่นั้นเกี่ยวข้องกับเรื่องอะไรบ้าง
 2. แผนที่มีอยู่นั้นแก้ไขปัญหาของชุมชนได้ครอบคลุมหรือยัง
 3. จะปรับปรุงเปลี่ยนแปลงอย่างไรให้เหมาะสมกับสถานการณ์ที่เป็นอยู่ในปัจจุบันและต้องใช้ข้อมูลอะไรเพิ่มเติม

กรณียังไม่มีแผนชุมชน
 1. ชุมชนต้องใช้กระบวนการชุมชนในการจัดการซึ่งอาจจะต้องใช้เวลาหรือมีขั้นตอนมากกว่าชุมชนที่ได้ทำแผนไว้แล้ว
 2. แกนนำชุมชนอาจเริ่มต้นพูดคุยเพื่อร่วมกันสำรวจ วิเคราะห์ ข้อมูล ดูความพร้อมของชุมชนและตรวจสอบดูว่าคนในชุมชนคิดอย่างไร เห็นความสำคัญและมีความต้องการที่จะทำแผนชุมชนหรือไม่จะทำอย่างไร ใครจะช่วยสนับสนุนได้บ้าง และเมื่อได้ข้อสรุปแล้วก็เริ่มดำเนินการได้เลย

4. ขั้นตอนดำเนินการจัดทำแผนชุมชน


 1. ใช้เวทีประชาคมประชุมแกนนำเพื่อวางแนวทาง จุดประกายความคิด สร้างความมั่นใจ และใช้กระบวนการชุมชนในการจัดทำแผน โดย
  - จัดเวทีทบทวนแผน (ในกรณีที่ชุมชนมีแผนอยู่แล้ว)
  - แกนนำชุมชนและสมาชิกสำรวจและจัดเก็บข้อมูลเพิ่มเติม
  - แกนนำชุมชนจัดเวทีประชาคมหมู่บ้านวิเคราะห์ข้อมูล
  - ทัศนศึกษาเรียนรู้จากชุมชนที่มีประสบการณ์ในการพัฒนาที่เข้มแข็ง
  - แกนนำชุมชนจัดเวทีทำแผนชุมชน
 2. นำแผนชุมชนที่ได้ไปดำเนินกิจกรรมพัฒนาชุมชน
  - ชุมชนร่วมกันดำเนินการเอง
  - ประสานภาคีการพัฒนาทุกหน่วยงาน
  - ประสานแผนชุมชนกับแผนระดับตำบล ท้องถิ่นอำเภอและจังหวัด
  - ดำเนินกิจกรรมเพื่อพัฒนาชุมชน
 3. ติดตาม สรุปบทเรียนและเผยแพร่ผลการทำงาน ประกาศผลสำเร็จในการทำงานของคนในชุมชน

5. ตัวชี้วัดแผนชุมชนที่มีคุณภาพ


 ตัวชี้วัดที่ 1 การใช้ข้อมูลบัญชีรายรับ-รายจ่ายของครัวเรือนร่วมในการวิเคราะห์ข้อมูลและจัดทำแผนร้อยละ 70 ขึ้นไป
 ตัวชี้วัดที่ 2 ตัวแทนครัวเรือนในหมู่บ้านเข้าร่วมเวทีประชาคมจัดทำแผนชุมชน ร้อยละ 70 ขึ้นไป
 ตัวชี้วัดที่ 3 การมีส่วนร่วมขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการจัดทำแผนตั้งแต่ต้น
 ตัวชี้วัดที่ 4 มีแผนชุมชนเป็นลายลักษณ์อักษรที่ใช้อ้างอิงได้โดยพิจารณาจากฐานข้อมูลการมีแผนเป็นรูปเล่ม

เกณฑ์การประเมินแผนชุมชน


 - ระดับดี (A) หมายถึง แผนชุมชนที่มีองค์ประกอบครบทั้ง 4 ตัวชี้วัด
 - ระดับปานกลาง (B) หมายถึง แผนชุมชนที่มีองค์ประกอบ 3 ใน 4 ตัวชี้วัด
 - ระดับต้องปรับปรุง (C ) หมายถึง แผนชุมชนที่มีองค์ประกอบน้อยกว่า 3 ใน 4 ตัวชี้วัด

(Visited 32 times, 1 visits today)