ประวัติความเป็นมา

ประวัติความเป็นมา
อำเภอเมือง  เป็นอำเภอหนึ่งซึ่งตั้งอยู่ในจังหวัดยะลา มีฐานะเป็นเมืองเรียกว่า “เมืองยะลา”    เหตุที่เรียกว่า“เมืองยะลา” เพราะพระยาเมืองคนแรกได้ตั้งที่ทำการขึ้นที่บ้านยะลา คำว่า “ยะลา” เป็นชื่อเรียกสำเนียงภาษามาลายูพื้นเมือง มาจากคำว่า “ยาลอ” แปลว่า “แห” แต่ตามประวัติศาสตร์ซึ่งได้เขียนไว้ในสมัยเจ็ดหัวเมือง โดยเจ้าผู้ครองเมืองเดิม ได้เขียนไว้เป็นประวัติศาสตร์เป็นภาษามาลายูว่า “เมืองยะลา” เป็นสำเนียงภาษาอาหรับ โดยชาวอินโดนีเซียที่เข้ามาเผยแพร่ศาสนาอิสลามในบริเวณเจ็ดหัว เมือง ซึ่งอยู่ในแหลมมลายูเป็นผู้ตั้งชื่อเมืองไว้
                   อำเภอเมืองยะลา  เดิมตั้งอยู่ใกล้ภูเขายาลอ ห่างจากที่ว่าการอำเภอเมืองยะลาปัจจุบันไปทางทิศตะวันตก ประมาณ ๑๒ กิโลเมตร ต่อมาเมืองยะลาได้ยกฐานะเป็นเมืองๆหนึ่งของบริเวณเจ็ดหัวเมือง คำว่า “เมืองยะลา” หรือ “ยาลอ” ยังคงเรียกกันจนถึงปัจจุบันนี้
                   เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๕๙ เมืองยะลา ได้แยกตั้งเป็นอำเภอ ที่ตั้งที่ว่าการได้ย้ายที่ทำการอำเภอหลายครั้ง นับตั้งแต่แยกจากเมืองยะลา มาเป็นอำเภอเมืองยะลา ได้ย้ายที่ตั้งเป็นลำดับ ดังนี้
๑.ตั้งอยู่ที่บ้านทุเรียน      ในท้องที่หมู่ที่ ๕ ตำบลท่าสาป
๒.ตั้งอยู่ที่บ้านลิมุด        ในท้องที่หมู่ที่ ๓ ตำบลท่าสาป
๓.ตั้งอยู่ที่บ้านท่าสาป     ในท้องที่หมู่ที่ ๑ ตำบลท่าสาป
                   ๔.ตั้งอยู่ริมหัวหาดแม่น้ำปัตตานี ในท้องที่ตำบลสะเตง (ใกล้เรือนจำกลางจังหวัดยะลา)การย้ายที่ทำการอำเภอเมืองยะลา มาตั้งที่ตำบลสะเตง ได้เปลี่ยนชื่อใหม่ เรียกว่า “อำเภอสะเตง”
                   ๕.เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๘๒ ได้ย้ายที่ทำการอำเภอสะเตง ไปตั้งอยู่ในท้องที่หมู่ที่ ๖ ตำบลสะเตง ซึ่งอยู่ห่างจากที่ทำการอำเภอเดิม ประมาณ ๑ กิโลเมตรและเปลี่ยนชื่อจากอำเภอสะเตงมาเป็น อำเภอเมืองยะลา และได้เรียกชื่อ อำเภอเมืองยะลา มาจนถึงปัจจุบัน
                   ๖. เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๘๖ ได้ย้ายที่ทำการอำเภอเมืองยะลา ไปตั้งที่บ้านนิบง ในท้องที่ตำบล
สะเตง อยู่ห่างจากที่ทำการอำเภอเดิม ประมาณ ๔ กิโลเมตรโดยอาศัยอาคารของโรงเรียนยะลาบำรุง เป็นที่ทำการอำเภอชั่วคราวเมื่อวันที่ ๒๖ มีนาคม ๒๔๙๕ อำเภอเมืองยะลา ได้ย้ายที่ทำการอำเภอมาตั้ง ณ บริเวณผังเมืองใหม่ อยู่ใกล้ศาลากลางจังหวัดยะลา และได้ทำการก่อสร้างอาคารที่ว่าการอำเภอเมืองยะลา ขึ้นเป็นอาคารตึก ๒ ชั้น มาจนปัจจุบัน
๒.ข้อมูลศักยภาพในพื้นที่อำเภอเมืองยะลา
๒.๑ สภาพทั่วไป
                  ที่ตั้ง  อำเภอเมืองยะลา ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของศาลากลางจังหวัดยะลา อยู่ห่างจากศาลากลางประมาณ ๑๐๐ เมตร อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานคร โดยทางรถไฟ ประมาณ ๑,๐๓๙ กิโลเมตร หรือทางรถยนต์ตามเส้นทางถนนเพชรเกษม (สายเก่า) ประมาณ ๑,๓๙๕ กิโลเมตร
                  เนื้อที่ อำเภอเมืองยะลา มีเนื้อที่ประมาณ  ๒๖๔.๒๔ ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ ๑๖๕,๒๒๒ ไร่ ความหนาแน่นของประชากร ๖๑๕.๐๘ คน/ตร.กม. (พื้นที่เทศบาลนครยะลา)
                   สภาพภูมิอากาศ โดยทั่วไป อยู่ในเขตมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ และ มรสุมตะวันตกเฉียงใต้ อากาศเป็นแบบร้อนชื้น มี ๒ ฤดู คือ ฤดูร้อน และ ฤดูฝน 

  • ที่ตั้งและอาณาเขต

อำเภอเมืองยะลาตั้งอยู่ทางตอนบนของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้
ทิศเหนือ        ติดต่อกับอำเภอโคกโพธิ์และอำเภอแม่ลาน (จังหวัดปัตตานี)
ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอยะรัง  (จังหวัดปัตตานี) และอำเภอรามัน
ทิศใต้            ติดต่อกับอำเภอรามัน  อำเภอกรงปินัง และอำเภอยะหา
ทิศตะวันตก   ติดต่อกับอำเภอยะหา และอำเภอสะบ้าย้อย (จังหวัดสงขลา)       
 
 

  • เขตการปกครอง  แบ่งเขตการปกครองตามพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่

พ.ศ. ๒๔๕๗  เป็นตำบลและหมู่บ้าน  คือ  ๑๔ ตำบล ๘๐ หมู่บ้าน ดังนี้
 
(๑) ตำบลลำพะยา                            มี    ๗   หมู่บ้าน
(๒) ตำบลลำใหม่                              มี    ๗   หมู่บ้าน
(๓) ตำบลพร่อน                                มี    ๖    หมู่บ้าน
(๔) ตำบลลลิดล                               มี    ๕    หมู่บ้าน
(๕) ตำบลยะลา                                มี    ๓    หมู่บ้าน
(๖) ตำบลเปาะเส้ง                           มี    ๔    หมู่บ้าน
(๗) ตำบลหน้าถ้ำ                            มี    ๔    หมู่บ้าน
(๘) ตำบลท่าสาป                            มี    ๖    หมู่บ้าน
(๙) ตำบลบันนังสาเรง                     มี    ๖    หมู่บ้าน
(๑๐) ตำบลบุดี                                 มี    ๘    หมู่บ้าน
(๑๑) ตำบลสะเตงนอก                    มี    ๑๓  หมู่บ้าน
(๑๒) ตำบลยุโป                               มี     ๖   หมู่บ้าน
(๑๓) ตำบลตาเซะ                           มี     ๕   หมู่บ้าน
(๑๔) ตำบลสะเตง (เขตเทศบาลนครยะลา) มี ๔๐ ชุมชน

(Visited 6,865 times, 2 visits today)