ประวัติความเป็นมา

                 

                      อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ ตั้งอยู่ในเมืองเพชรบูรณ์ ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำป่าสัก มีสภาพเป็นเมืองมาแต่โบราณ สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในสมัยสุโขทัยซึ่งปรากฏหลักฐานป้อมปราการสร้างไว้แต่โบราณ   ปัจจุบันชำรุดทรุดโทรมสลักหักพังเกือบหมดสภาพ อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ ได้รับการยกฐานะเป็นอำเภอและตั้งเมื่อ พ.ศ. ๒๔๔๒ เดิมอาคารที่ว่าการเป็นอาคารไม้ ตั้งอยู่ทางทิศเหนือของจวนผู้ว่าราชการจังหวัดและได้ย้ายมาสร้างใหม่เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๐๔ ใกล้กับศาลากลางจังหวัดเพชรบูรณ์  จนกระทั่งปี   พ.ศ. ๒๕๓๖   กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทยได้จัดสรรงบประมาณก่อสร้างอาคารหลังใหม่ ซึ่งตั้งอยู่เส้นทางหลวงหมายเลข ๒๑   (สายสระบุรี-หล่มสัก  )  สภาพภูมิศาสตร์และการคมนาคม  อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ มีเนื้อที่ประมาณ ๒,๒๘๑  ตารางกิโลเมตร มีอาณาเขต ดังนี้   ทิศเหนือ      ติดต่อกับ     อำเภอหล่มสัก      ทิศใต้      ติดต่อกับ      อำเภอหนองไผ่ ทิศตะวันออก    ติดต่อกับ      อำเภอเกษตรสมบูรณ์  จังหวัดชัยภูมิ      ทิศตะวันตก         ติดต่อกับ        อำเภอชนแดน
                     สภาพภูมิประเทศเป็นที่ราบลุ่มคล้ายท้องกระทะ มีภูเขาสูงชันขนาบทั้งสองข้าง ทั้งทิศตะวันออกและทิศตะวันตก มีแม่น้ำป่าสักไหลผ่าน ตลอดริมแม่น้ำป่าสักเป็นที่ลุ่ม ในฤดูฝนน้ำจะเอ่อท่วมแทบทุกแห่ง   พ้นที่ลุ่มขึ้นไปเป็นที่ราบทำนาได้ผลดี  พ้นจากที่ราบขึ้นไปเป็นที่โคกสลับกับแอ่งเป็นหย่อมๆ เหมาะแก่การทำไร่   ส่วนใหญ่ประกอบด้วยภูเขาและป่าไม้ มีแร่ธาตุ  ได้แก่ สังกะสี โดโลไมท์    ฟอสเฟต ตะกั่ว ฟลูออไรท์ และแคลไซต์
ลำน้ำสำคัญ คือ แม่น้ำป่าสัก ไหลผ่านกลางเมืองไปตามแนวขนานของเทือกเขาทั้ง   ๒   ด้าน ไหลจากทิศเหนือลงสู่ทิศใต้การเดินทางติดต่อระหว่างอำเภอ ตำบล และหมู่บ้าน   โดยทางรถยนต์สามารถเดินทางได้สะดวกทุกฤดูกาล  ทางหลวงแผ่นดินมี   ๓   สาย  คือ    สายสระบุรี-หล่มสัก ผ่านกลางอำเภอเมืองทางด้านทิศตะวันตก   สายลำนารายณ์-เพชรบูรณ์    ผ่านอำเภอเมืองทางด้านทิศตะวันออก   สายเพชรบูรณ์-ตะพานหินแยกจากถนนสายสระบุรี-หล่มสัก ที่ตำบลวังชมภู  ข้ามเทือกเขาด้านตะวันตก ไปยังอำเภอชนแดนและอำเภอตะพานหิน จังหวัดพิจิตร
                    การปกครองตารางเขตการปกครองอำเภอเมืองเพชรบูรณ์     มีจำนวน  16  ตำบล  ลำดับที่ 1       ตำบลท่าพล    ลำดับที่ 2 ตำบลวังชมภู     ลำดับที่ 3          ตำบลสะเดียง      ลำดับที่ 4          ตำบลนาป่า  ลำดับที่ 5          ตำบลนางั่ว      ลำดับที่ 6          ตำบลป่าเลา  ลำดับที่ 7          ตำบลดงมูลเหล็ก    ลำดับที่ 8          ตำบลห้วยใหญ่    ลำดับที่ 9         ตำบลบ้านโคก       ลำดับที่ 10          ตำบลตะเบาะ    ลำดับที่ 11          ตำบลน้ำร้อน   ลำดับที่ 12          ตำบลนายม     ลำดับที่ 13          ตำบลซอนไพร     ลำดับที่ 14          ตำบลห้วยสะแก      ลำดับที่ 15          ตำบลระวิง      ลำดับที่ 16      ตำบลโตก

                    จำนวนหมู่บ้าน   (หมู่บ้าน) 219  หมู่บ้าน

                    จำนวนเทศบาล เมือง/ตำบล   จำนวน  3  แห่ง  (35  ชุมชน)

                    ประชากร

                                จำนวนประชากรทั้งหมด                ๑๕๔,๗๑๙        คน
                                                              ชาย                    ๗๖,๒๘๙        คน
                                                              หญิง                    ๗๘,๔๓๐       คน
         ความหนาแน่นประชากร ๘๒   คน/ตารางกิโลเมตร  พื้นที่  ๒,๒๘๑  ตารางกิโลเมตร
         รายได้เฉลี่ย   ๗๑,๗๙๑   บาท/คน/ปี  (จากข้อมูล  จปฐ. ปี  ๕๘)
                     อาชีพ
                    ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม ร้อยละ ๘๕  ของประชากรทั้งหมด การอุตสาหกรรม และการพาณิชย์ ร้อยละ ๕ นอกนั้นเป็นอาชีพ รับจ้างและอื่นๆ   ร้อยละ ๑๐   ศาสนาวัฒนธรรมและประเพณี   ประชากรนับถือศาสนาพุทธ  ชาวพุทธปฏิบัติตนตามหลักธรรมคำสอนของศาสนาในวันสำคัญต่างๆ เช่น วันมาฆบูชา วิสาขบูชา การแห่บั้งไฟ นิยมแต่งกายตามแบบประเพณีนิยมในโอกาสวันสำคัญต่างๆ บางหมุ่บ้านจะติดสำเนียงตามภาษาถิ่นดั้งเดิมของตน เช่น ภาษาไทยหล่มสัก และภาษาสะเดียง
                 ภูมิปัญญาท้องถิ่น
การเล่นตุ๊บเก่ง ของชาวบ้านป่าเลาและบ้านไร่ การทอผ้าที่บ้านเฉลียงลับ หมู่ที่ ๗ ตำบลนาป่า การเล่นเพลงฉ่อยบ้านสะเดียง การเล่นนางด้ง บ้านนา ตำบลนางั่ว และการจักสานของใช้ต่างๆ มีทุกท้องถิ่น
                 สถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจ
                 องค์พระพุทธมหาธรรมราชาองค์ใหญ่ที่สุดในจังหวัดเพชรบูรณ์  เป็นพระพุทธรูป ซึ่งจังหวัดเพชรบูรณ์ ร่วมกับประชาชนทุกหมู่เหล่าได้จัดสร้าง เพื่อ  "เฉลิมพระเกียรติ   ๘๔   พรรษาพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราชา  "เป็นพระพุทธรูปเนื้อโลหะหล่อด้วยทองเหลืองบริสุทธิ์  ใหญ่ที่สุดในจังหวัดเพชรบูรณ์  เพื่อเป็นองค์ประธานประดิษฐาน  ณ พุทธอุทยานเพชรบุระ ที่ยอดพระเกตุบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ขนาดหน้าตัก  ๑๑.๙๘๔  เมตร  อยู่บริเวณถนนสายสระบุรี - หล่มสัก   ข้างศูนย์ราชการจังหวัดเพชรบูรณ์
                 วัดไตรภูมิ
                 เป็นวัดเก่าแก่ เป็นที่ประดิษฐานของพระพุทธมหาธรรมราชา  พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองเพชรบูรณ์ มาครั้งโบราณ  เป็นพระพุทธรูปปางสมาธิทรงเครื่องศิลปะสมัยลพบุรี(ขอม)  ชาวบ้านพบในแม่น้ำป่าสักบริเวณหน้าวัดจึงอัญเชิญมาประดิษฐานที่วัดนี้ ต่อมาพระพุทธรูปองค์นี้ได้หายไปและมีผู้พบในแม่น้ำตรงที่พบครั้งแรกอีกจึงถือกันเป็นประเพณีว่า เมื่อถึงเทศกาลสารทไทย จะประกอบพิธีกรรม "อุ้มพระดำน้ำ   ๔  โดยจะมีการแห่องค์พระพุทธรูปไปรอบเมือง     จนถึงบริเวณที่พบพระพุทธรูปครั้งแรก   จากนั้นเจ้าเมืองหรือผู้ว่าราชการจังหวัดจะเป็นผู้อุ้มพระพุทธรูปลงไปดำน้ำในแม่น้ำป่าสักจนครบทั้ง   ๔   ทิศ ถือว่าเป็นศิริมงคลแก่จังหวัดและเชื่อกันว่าถ้าไม่ได้ทำพิธีอุ้มพระดำน้ำจะเกิดฝนแล้ง พิธีอุ้มพระดำน้ำนี้จะทำในวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๐ ของทุกปี
                  เสาหลักเมืองเพชรบูรณ์
                   ประดิษฐานที่ศาลเทพารักษ์หลักเมือง ถนนหลักเมือง  ในกลางเมืองเพชรบูรณ์  เป็นเสาหินที่สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงนำมาจากเมืองศรีเทพ  เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๔๗ เป็นเสาหลักเมืองที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย
                 วัดมหาธาตุ
                    ตั้งอยู่ถนนนิกรบำรุง ในเขตเทศบาลเมืองเพชรบูรณ์ เป็นวัดเก่าแก่คู่บ้านคู่เมืองเพชรบูรณ์ มีพระมหาเจดีย์ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ แบบสุโขทัย สูงประมาณ ๔ วาเศษ สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงสันนิษฐานว่า  วัดนี้คงสร้างมาแต่ในสมัยกรุงสุโขทัยเป็นสถานที่ประดิษฐานหลวงพ่อเพชรมีชัย พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์และเก่าแก่องค์หนึ่งของจังหวัดเพชรบูรณ์
                  อ่างเก็บน้ำชลประทานห้วยป่าแดง
                  เป็นอ่างเก็บน้ำที่กรมชลประทานสร้างกั้นห้วยป่าแดงในเขตตำบลป่าเลา อยู่ทางด้านทิศตะวันตกห่างจากเมืองไปตามทางหลวงหมายเลข ๒๐๐๖  ประมาณ ๘ กิโลเมตร เป็นแหล่งพักผ่อนที่มีความสวยงามมากอีกแห่งหนึ่ง โดยเฉพาะในยามเช้าตรู่และยามช่วงเย็นที่พระอาทิตย์กำลังจะขึ้นและตก เมื่อยืนอยู่บนสันทำนบที่ทำเป็นถนนลาดยางตลอดสาย จะเห็นพระอาทิตย์รำไรอยู่ระหว่างเทือกเขาที่ตั้งอยู่หลังห้วยเป็นภาพที่งดงาม   มีร้านค้าจำหน่ายอาหารจำพวกข้าวเหนียวส้มตำ และที่มีชื่อเสียงมากที่สุดคือปลานิลทอดห้วยป่าแดงชาวจังหวัดเพชรบูรณ์นิยมไปพักผ่อนที่นี่และสถานที่รับรองแขกได้เป็นอย่างดีเยี่ยม สถานที่นี้ชาวเพชรบูรณ์เรียกอีกชื่อหนึ่งว่าทะเลสาบเพชรบูรณ์
                  อุทยานแห่งชาติตาดหมอก
                  อุทยานแห่งชาติตาดหมอก     มีที่ทำการอยู่ที่อำเภอเมือง    จังหวัดเพชรบูรณ์   อยู่ห่างจากตัวเมืองเมืองเพชรบูรณ์ไปทางตะวันออก ระยะทาง ๓๗ กิโลเมตร  มีเนื้อที่  ๒๙๐ ตารางกิโลเมตร หรือ  ๑๘๑,๒๕๐ ไร่   ในพื้นที่ ๓  ตำบล  คือ  ตำบลนาป่า   ตำบลบ้านโคก  ตำบลห้วยใหญ่    พื้นที่อุทยานแห่งชาติตาดหมอก  เป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน เป็นผืนป่าเดียวกันกับป่าอุทยานแห่งชาติน้ำหนาว เป็นต้นกำเนิดของห้วยน้ำดำ  ห้วยผื้ง  ห้วยกกไฮ  ฯลฯ   ซึ่งเป็นต้นน้ำลำธารของลุ่มน้ำป่าสักและลุ่มน้ำชี      ทางทิศเหนือเป็นภูเขาสูงชัน    พื้นที่บริเวณฝั่งแม่น้ำเลย    สภาพอุดมสมบูรณ์ตลอดแนว  ประกอบด้วยป่าดิบเขา  ป่าดิบแล้ว  ป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ  หนาแน่นด้วยพันธุ์ไม้ชนิดต่างๆที่มีค่าทางเศรษฐกิจ

(Visited 2,977 times, 1 visits today)