ประวัติความเป็นมา

เดิมอำเภอจังหาร อยู่ในเขตพื้นที่การปกครองของอำเภอเมืองร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด     อยู่ห่างจากตัวจังหวัดไปทางทิศเหนือ ตามถนนสายร้อยเอ็ด – กาฬสินธุ์  ประมาณ ๙ กิโลเมตร ในปี ๒๕๓๒ ท้องที่อำเภอเมืองร้อยเอ็ดมีขนาดใหญ่ครอบคลุมพื้นที่ถึง ๑๗ ตำบล ๒๔๐ หมู่บ้าน ทำให้การบริการไม่ทั่วถึง เพื่อความสะดวกทางการปกครอง กระทรวงมหาดไทยจึงได้อนุมัติให้จัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอ ตั้งแต่ ๑ เมษายน ๒๕๓๒ โดยนำตำบลต่าง ๆ ที่อยู่ใกล้เคียง จำนวน ๕ ตำบลมารวมเข้า ได้แก่ตำบลจังหาร ดงสิงห์ ม่วงลาด    ดินดำ และปาฝา

ต่อมาเดือน กรกฎาคม ๒๕๓๒ ได้แยกตำบลยางใหญ่ออกจากตำบลปาฝา และเดือนกรกฎาคม ๒๕๓๓ ได้แยกตำบลผักแว่นออกจากตำบลม่วงลาด  และปี ๒๕๓๗ ได้แยกตำบลแสนชาติออกจากตำบลดินดำ และเมื่อวันที่ ๗ กันยายน ๒๕๓๘ ได้มีพระราชกฤษฎีกายกฐานะจากกิ่งอำเภอให้เป็นอำเภอ ปัจจุบันแบ่งการปกครองออกเป็น ๘ ตำบล ๑๑๐ หมู่บ้าน

คำว่า “จังหาร” เป็นภาษาท้องถิ่นมาจากคำว่า “จังหัน” แปลว่าอาหารเช้า มีตำนานเล่าว่าเจ้าเมืองเชียงเหียน  (ปัจจุบันอยู่ในจังหวัดมหาสารคาม) จะไปช่วยสร้างพระธาตุพนมที่จังหวัดนครพนม  มีพระภิกษุและราษฎรร่วมเดินทางเป็นจำนวนมาก เมื่อเดินทางมาถึงบริเวณวัดดงบ้านเก่า (ปัจจุบันคือบริเวณวัดป่าม่วงและโรงเรียนจังหารฐิตวิริยาประชาสรรค์) ได้พัก และถวายจังหันแก่พระภิกษุ และชาวบ้านก็รับประทานอาหารเช้า  จึงเรียกหมู่บ้านนี้ว่า “บ้านจังหัน” ต่อมาได้แผลงกลายเป็น “บ้านจังหาร” ในที่สุด

อำเภอจังหาร เป็นถิ่นกำเนิดของเจ้าคุณพระวิสุทธิญาณเถร (พระอาจารย์สมชาย

ฐิตวิริโย) ประธานสงฆ์วัดเขาสุกิม อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี ซึ่งเป็นองค์อุปถัมภ์ที่สำคัญของ

อำเภอจังหาร

คำขวัญอำเภอจังหาร

     “ จังหารเมืองพระ                                                ธรรมะครองใจ

อิฐมอญก้อนใหญ่                                                  น้ำใสลำชี 

     มากมีธัญญาหาร                                                   สนุกสนานงานประเพณี”

ข้อมูลทั่วไป

ที่ตั้งและอาณาเขต

ที่ตั้ง ตั้งอยู่บ้านจังหาร หมู่ที่ ๓ ตำบลจังหาร จัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอเมื่อ พ.ศ. ๒๕๓๒ ยกฐานะเป็นอำเภอเมื่อ ปี ๒๕๓๘  อยู่ทางทิศเหนือของจังหวัดร้อยเอ็ด ห่างจากตัวจังหวัดระยะทางประมาณ ๙ กิโลเมตร ห่างจากกรุงเทพมหานครระยะทางประมาณ ๕๑๘ กิโลเมตร มีพื้นที่รวมทั้งสิ้น ๑๖๕.๑ ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ ๑๐๓,๑๘๗.๕ ไร่

อาณาเขต

ทิศเหนือ          จดอำเภอกมลาไสย จังหวัดกาฬสินธุ์

ทิศใต้             จดอำเภอเมืองร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด

ทิศตะวันออก     จดอำเภอเชียงขวัญ จังหวัดร้อยเอ็ด

ทิศตะวันตก      จดอำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม

ลักษณะภูมิประเทศ

เป็นที่ราบสูง สูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ ๑๔๐ เมตร พื้นที่ลาดลงสู่แม่น้ำชีทางทิศเหนือ บางแห่งเป็นที่ดอน และมีป่าละเมาะเป็นบางส่วน โดยมีที่ราบร้อยละ ๘๖.๘ ของพื้นที่อำเภอทั้งหมด หรือประมาณ ๑๔๓.๖๘ ตารางกิโลเมตร เป็นพื้นน้ำ ร้อยละ ๑๓.๒ ของพื้นที่อำเภอทั้งหมด หรือประมาณ ๒๑.๓๒  ตารางกิโลเมตร

ลักษณะภูมิอากาศ

อำเภอจังหาร อยู่ภายใต้อิทธิพลของมรสุมที่พัดประจำฤดูกาล เป็น ๒ ลักษณะ               คือ ลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือทำให้อากาศหนาวเย็นและแห้งแล้งในเดือน พฤศจิกายน – กุมภาพันธ์ และลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ พัดจากทิศตะวันตกเฉียงใต้ในฤดูฝน ทำให้อากาศชื้นและมีฝนทั่วไปในเดือนพฤษภาคม – ตุลาคม

ทรัพยากรธรรมชาติ

ดิน  สภาพพื้นดินมี ๒ กลุ่ม คือ

  • กลุ่มดินทั่วไป มีลักษณะเป็นดินทรายร่วน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลจังหาร

ยางใหญ่ ดงสิงห์ และบางหมู่บ้านของตำบลม่วงลาดและดินดำ

  • กลุ่มดินนาดี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดินดำเกือบทั้งหมด และบางส่วนของตำบลปาฝา และม่วงลาด

แหล่งน้ำ

มีลำน้ำที่สำคัญไหลผ่าน จำนวน ๑ สายคือลำน้ำชี  ไหลผ่านพื้นที่ตำบลม่วงลาด

ดงสิงห์ แสนชาติ และดินดำและเป็นแนวกั้นระหว่างพื้นที่อำเภอจังหาร กับอำเภอกมลาไสย

จังหวัดกาฬสินธุ์ นอกจากนั้นยังมีลำห้วย หนอง บึง กระจายอยู่ในพื้นที่อำเภอจังหารเป็นจำนวนมาก

ป่าไม้

มีป่าไม้อยู่ในพื้นที่สาธารณะในพื้นที่ทุกตำบลแต่มีพื้นที่ไม่มาก

สภาพทางเศรษฐกิจ

การประกอบอาชีพ ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม จัดตั้งถิ่นฐานบริเวณที่มีแหล่งน้ำอุดมสมบูรณ์ เช่นลำน้ำชี ประชากรประกอบอาชีพทำนาประมาณ ร้อยละ ๙๕

เศรษฐกิจรวมของอำเภอ

ข้าว เป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญ มีพื้นที่เพาะปลูกประมาณ ๗๗,๕๗๑ ไร่ โดยปลูกข้าวเจ้า และข้าวเหนียว มีการปลูกข้าวนาปรังในบางพื้นที่ที่อยู่ติดลำน้ำชี เช่นตำบลม่วงลาด ดินดำ

แสนชาติ และผักแว่น

พืชไร่ ปลูกในพื้นที่ริมฝั่งลำน้ำชี ส่วนมากปลูกถั่วลิสง ยาสูบพันธุ์เตอร์กีต และยาสูบพันธุ์พื้นเมือง

การปกครอง

แบ่งการปกครองออกเป็น ๘ ตำบล ๑๑๐ หมู่บ้าน

(Visited 275 times, 1 visits today)