ประวัติความเป็นมา

ข้อมูลพื้นฐานอำเภอบ้านหลวง
คำขวัญอำเภอบ้านหลวง
“แดนดินถิ่นไม้ป่า  บูชาพระแก้วมรกต  เลิศรสมะขามหวาน  ตำนานกู่เขาเขียว  ท่องเที่ยวป่าสนยักษ์  สักการะพระธาตุเมล็ดข้าว"
ข้อมูลพื้นฐานอำเภอบ้านหลวง
มีตำนานเล่าสืบกันมาว่า ในสมัยก่อนเจ้าผู้ครองเมืองเชียงรายต้องการเชื่อมสัมพันธไมตรี กับนครน่าน ดังนั้น เจ้าผู้ครองนครเมืองเชียงรายจึงได้ถวายช้างเผือกแก่เจ้าผู้ครองนครน่าน โดยให้เจ้าผู้ครองนครน่านเสด็จไปรับช้างเผือกที่นครเชียงราย เนื่องจากสภาพพื้นที่ในสมัยนั้นเป็นป่าดงดิบและภูเขาสูงชันการเดินทางต้องใช้การเดินเท้า หรืออาศัยช้าง ม้า วัว ต่าง ๆ เป็นพาหนะ เจ้าผู้ครองนครน่านและข้าราชบริพารออกเดินทางไปนครเชียงรายทิศตะวันตกของจังหวัดน่าน หลังจากเสด็จถึงนครเชียงรายและได้รับถวายช้างเผือกก็เสด็จกลับนครน่าน การเดินทางกลับนครน่าน เจ้าผู้ครองนครน่านและข้าราชบริพารซึ่งผ่านการเดินทางอันทุรกันดารเป็นระยะเวลาแรมเดือน และได้อยู่ประทับแรมเป็นระยะ ๆ ในช่วงหนึ่งที่ได้หยุดพักประทับแรมเป็นเวลานานกว่าที่อื่น ๆ คณะราชบริพารได้ปลดสัมภาระต่าง ๆ จากช้าง ม้า และวัวต่าง ๆ วางไว้ ณ บริเวณที่พัก (ภาษาพื้นเมืองเหนือ เรียกว่า “ปง” แปลว่า “วาง” ) ต่อมาสถานที่ดังกล่าวจึงมีชื่อเรียกว่า “ปง” ปัจจุบันคือ อำเภอปง จังหวัดพะเยา จากนั้นผู้ครองนครน่านและคณะราชบริพารได้ออกเดินทางต่อ ระหว่างการเดินทางได้มีการขับร้องเพลงมาตลอด และขณะที่เดินทางมาถึงบริเวณเชิงเขาแห่งหนึ่ง เจ้าผู้ครองนครน่านและคณะราชบริพารเกิดความท้อแท้ในใจในการเดินทางจึงทำให้ความสนุกสนานหมดไป ซึ่งบริเวณเชิงเขาดังกล่าวในปัจจุบันก็คือ อำเภอเชียงม่วน จังหวัดพะเยา จนกระทั่งการเดินทางเข้าเขตตำบลสวด และได้พักแรมในที่บริเวณที่แห่งหนึ่ง พร้อมได้ปรึกษาหารือกับคณะราชบริพาร เพื่อทำพิธีสมโภชช้างเผือกที่ได้รับจากเจ้าผู้ครองนครเชียงราย ในพิธีสมโภชได้มีการนิมนต์พระสงฆ์มารับบิณฑบาตและเจริญพระพุทธมนต์ และราษฎรที่มาร่วมพิธีสมโภชช้างเผือกครั้งนี้ ได้นำข้าวปลาอาหารและเครื่องไทยทานต่าง ๆ มาถวายแด่พระสงฆ์เป็นจำนวนมาก จนพอกพูนล้นบาตรของพระสงฆ์ซึ่งภาษาพื้นเมืองเหนือเรียกว่า “สวด” แปลว่า “ พอกพูน ล้น หรือมูน” สถานที่ประกอบพิธีเรียกว่า “สวด” ปัจจุบันคือสถานที่ตั้งอำเภอบ้านหลวง จังหวัดน่าน
อำเภอบ้านหลวง แต่เดิมเป็นตำบลหนึ่งในเขตอำเภอบ้านม่วง จังหวัดเชียงราย ในปัจจุบันคือ อำเภอปง จังหวัดพะเยา ต่อมาในปี 2440 ได้โอนมาขึ้นอยู่กับอำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่านและมีฐานะเป็นตำบล เรียกว่า “ตำบลสวด”

เมื่อวันที่ ๑๒ มกราคม ๒๕๑๖ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราชได้เสด็จพระราชดำเนิน พร้อมด้วยพระบรมโอรสาธิราชฯ ทรงเยี่ยมเยือนราษฎรตำบลสวดเป็นครั้งแรก ได้มีพระราชดำริเห็นสมควรยกฐานะตำบลสวด ขึ้นเป็นกิ่งอำเภอ เนื่องจากสภาพพื้นที่ภูเขาสูงชัน การคมนาคมระหว่างตำบลสวดกับอำเภอเมืองน่าน เป็นไปด้วยความยากลำบาก ดังนั้น ผู้ว่าราชการจังหวัดน่าน ในสมัยนั้น
(นายสุกิจ จุลละนันท์) ได้กราบบังคมทูลถึงการขอยกฐานะตำบลสวดขึ้นเป็นกิ่งอำเภอโดยใช้ชื่อว่า “กิ่งอำเภอบ้านหลวง” ซึ่งพระองค์ทรงเห็นชอบด้วย จึงทรงรับสั่งให้รีบดำเนินการยกฐานะเป็นกิ่งอำเภอ
จังหวัดน่าน จึงได้ดำเนินการทำเรื่องเสนอกระทรวงมหาดไทย เพื่อประกาศยกฐานะตำบลสวดขึ้นเป็นกิ่งอำเภอบ้านหลวง ซึ่งต่อมาได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทย ลงวันที่ ๒๘ เมษายน ๒๕๑๘ แบ่งท้องที่อำเภอเมืองน่าน ยกฐานะเป็นกิ่งอำเภอเรียกว่า “กิ่งอำเภอบ้านหลวง อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน” มีเขตการปกครองรวม ๓ ตำบล คือ ตำบลสวด ตำบลป่าคาหลวง และตำบลบ้านฟ้า ที่ว่าการกิ่งอำเภอตั้งอยู่ในเขตตำบลป่าคาหลวง หมู่ที่ ๒ ตั้งแต่วันที่ ๑๕ พฤษภาคม ๒๕๑๘ เป็นต้นไป
วันที่ ๒๐ กรกฎาคม ๒๕๒๓ ได้มีประกาศกระทรวงมหาดไทยเปลี่ยนแปลงเขตตำบล โดยตั้งตำบลบ้านพี้เพิ่มขึ้นอีก ๑ ตำบล รวมเขตการปกครอง ๔ ตำบล ๒๕ หมู่บ้าน
วันที่ ๔ พฤศจิกายน ๒๕๓๖ กิ่งอำเภอบ้านหลวง ได้รับการยกฐานะจาก “กิ่งอำเภอ” ขึ้นเป็น “อำเภอบ้านหลวง”
วันที่ ๑ เมษายน ๒๕๓๙ อำเภอบ้านหลวงได้รับการประกาศจัดตั้งหมู่บ้านเพิ่มเติมขึ้นอีก ๑ หมู่บ้าน โดยแยกบ้านพี้ใต้ หมู่ที่ ๒ ตำบลบ้านพี้ ออกเป็น ๒ หมู่บ้าน คือ บ้านพี้ใต้ หมู่ที่ ๒ และบ้านพี้กลางหมู่ที่ ๕ รวมเขตการปกครอง ๔ ตำบล ๒๖ หมู่บ้าน
๓. ที่ตั้งอำเภอบ้านหลวง

ลักษณะที่ตั้ง
อำเภอบ้านหลวงตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของจังหวัดน่าน การติดต่อกับจังหวัดน่านใช้เส้นทางตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๑๐๙๑ (น่าน - พะเยา) เนื้อที่ มีพื้นที่ทั้งหมด ๓๓๘.๒๑๐ ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ ๒๑๑,๓๘๐.๒๕ ไร่ คิดเป็นร้อยละ ๒.๙๕ ของพื้นที่ทั้งหมดของจังหวัดน่าน

อาณาเขต
อำเภอบ้านหลวงมีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอและจังหวัดอื่น ๆ ดังนี้
ทิศเหนือ ติดต่อกับ อำเภอเชียงม่วน จังหวัดพะเยา
ทิศใต้ ติดต่อกับ อำเภอเวียงสา จังหวัดน่านและอำเภอสอง จังหวัดแพร่
ทิศตะวันออก ติดต่อกับ อำเภอเมือง จังหวัดน่าน
ทิศตะวันตก ติดต่อกับ อำเภอเชียงม่วน จังหวัดพะเยาและอำเภอสอง จังหวัดแพร่
การปกครอง
อำเภอบ้านหลวงมีจำนวนประชากรทั้งหมด ๑๒,๑๑๘ คน แยกเป็น ชาย ๖,๒๐๑ คน หญิง ๕,๙๒๗ คน แบ่งพื้นที่เขตการปกครองออกเป็น ๔ ตำบล ๒๖ หมู่บ้านดังนี้

ตำบลป่าคาหลวง มี ๕ หมู่บ้าน คือ
หมู่ที่ ๑ บ้านป่าคา
หมู่ที่ ๒ บ้านป่าคาใหม่
หมู่ที่ ๓ บ้านวังยาว
หมู่ที่ ๔ บ้านนาหวาย
หมู่ที่ ๕ บ้านนาหวายใหม่
ตำบลสวด มี ๘ หมู่บ้าน คือ
หมู่ที่ ๑ บ้านหลวง
หมู่ที่ ๒ บ้านหล่ายทุ่ง
หมู่ที่ ๓ บ้านดอย
หมู่ที่ ๔ บ้านป่าเป๋ย
หมู่ที่ ๕ บ้านดอน
หมู่ที่ ๖ บ้านทุ่งผึ้ง
หมู่ที่ ๗ บ้านสวนเสด็จ
หมู่ที่ ๘ บ้านเจริญราษฎร์
ตำบลบ้านฟ้า มี ๘ หมู่บ้าน คือ
หมู่ที่ ๑ บ้านเป้า
หมู่ที่ ๒ บ้านนาวี
หมู่ที่ ๓ บ้านฟ้า
หมู่ที่ ๔ บ้านทุ่งข่า
หมู่ที่ ๕ บ้านดู่
หมู่ที่ ๖ บ้านป่าต้าง
หมู่ที่ ๗ บ้านคือ
หมู่ที่ ๘ บ้านโปร่งศรี
ตำบลบ้านพี้ มี ๕ หมู่บ้าน คือ
หมู่ที่ ๑ บ้านเกษตรสมบูรณ์
หมู่ที่ ๒ บ้านพี้ใต้
หมู่ที่ ๓ บ้านห้วยตึม
หมู่ที่ ๔ บ้านพี้เหนือ
หมู่ที่ ๕ บ้านพี้กลาง
วิถีชีวิต
สภาพพื้นที่อำเภอบ้านหลวงส่วนใหญ่เป็นที่ดอนหรือภูเขา ทำให้ไม่เอื้ออำนวยในการปรับปรุงระบบชลประทานขนาดใหญ่ให้ครอบคลุมพื้นที่เพาะปลูกได้ทั่วถึง พื้นที่ที่ได้รับประโยชน์จากระบบชลประทาน เป็นพื้นที่ราบลุ่มริมน้ำและลำห้วยต่าง ๆ ระบบชลประทานขนาดเล็กในพื้นที่ ได้แก่ เหมือง ฝายกั้นน้ำ ทำนบ หนองน้ำ สระน้ำและอ่างเก็บน้ำ
ประชากรในพื้นที่ส่วนใหญ่ ประมาณร้อยละ ๙๕ ประกอบอาชีพเกษตรกรรม ได้แก่ การทำนา การทำไร่ การทำสวน ส่วนที่เหลือประกอบอาชีพอุตสาหกรรม พาณิชยกรรม รับจ้าง และอื่น ๆ
ลักษณะภูมิประเทศ
ภูมิประเทศส่วนใหญ่ของอำเภอบ้านหลวง เป็นเทือกเขาสูง สลับซับซ้อน มีที่ราบน้อยประมาณ ๑ ใน ๔ ของพื้นที่ทั้งหมดของอำเภอบ้านหลวง ที่ราบจะอยู่บริเวณเชิงเขา และบริเวณริมฝั่งลำน้ำภูเขาที่สำคัญ คือ ดอยกองข้าว ดอยสันหมาด้อง ดอยผานกเอี้ยง ดอยม่อนเลี่ยม ดอยภูมะนะ ดอยผาฮาง ดอยมะผาขันโตก ดอยจ๋วนตน ดอยผีเจ็ด ดอยภูเคร็ง ฯลฯ
ลักษณะภูมิอากาศ
เนื่องจากอำเภอบ้านหลวง มีภูมิประเทศส่วนใหญ่ เป็นภูเขาสูงชัน ดังนั้น ในฤดูร้อนจึงมีอากาศร้อนจัดและในฤดูหนาวก็มีอากาศหนาวจัด อำเภอบ้านหลวงมีสถิติอุณหภูมิสูงสุด วัดได้ ๔๔.๑?C เมื่อวันที่ ๑๒ เมษายน ๒๕๐๒ และสถิติอุณหภูมิต่ำสุดวัดได้ ๑๕? C เมื่อวันที่ ๒ มกราคม ๒๕๑๗ แบ่งฤดูกาลได้ ๓ ฤดู คือ

ฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่เดือนมีนาคมถึงเดือนพฤษภาคม อากาศร้อนจัดในเดือนเมษายน
ฤดูฝน เริ่มตั้งแต่เดือนมิถุนายนถึงเดือนตุลาคม ฝนตกชุกในเดือนกรกฎาคม
ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่เดือนพฤศจิกายนถึงเดือนกุมภาพันธ์ หนาวจัดในเดือนมกราคม

สภาพทางเศรษฐกิจ
ด้านเกษตรกรรม
- การเพาะปลูก
พื้นที่การเพาะปลูกมีประมาณ ๓๗,๕๑๘ ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ ๒๓,๔๔๙ ไร่ คิดเป็นร้อยละ ๑๑.0๙ ของพื้นที่อำเภอ ในจำนวนพื้นที่ดังกล่าวเป็นพื้นที่ทำไร่ประมาณ ๑๗,๘๘๓ ไร่ คิดเป็นร้อยละ ๖.๒๑ ของเนื้อที่เพาะปลูก และพื้นที่ทำสวน ประมาณ ๑,๒๗๑ ไร่ คิดเป็นร้อยละ ๕.๔๔ ของพื้นที่เพาะปลูก นอกจากนี้ยังมีพื้นที่สำหรับพืชผักประมาณ ๙๔ ไร่ คิดเป็นร้อยละ 0.๔๓ ของพื้นที่เพาะปลูก
การใช้ประโยชน์ที่ดินสำหรับการเพาะปลูก ในปัจจุบันยังใช้ประโยชน์ไม่เต็มที่เนื่องจากสภาพการชลประทานไม่ดีพอและไม่ทั่วถึง มีการทำนาปรังในพื้นที่อำเภอ จำนวน ๙๒๓ ไร่ คิดเป็นร้อยละ ๒๑.๙๗ ของพื้นที่ทำนา
การผลิตพืชเศรษฐกิจที่สำคัญที่ทำรายได้ให้แก่ประชาชนในพื้นที่อำเภอบ้านหลวงได้แก่ ข้าว ข้าวโพด ถั่วเหลือง ถั่วเขียว ถั่วลิสงและฝ้าย
- การปศุสัตว์และการประมง
พื้นที่อำเภอบ้านหลวงไม่มีการปศุสัตว์และการประมงขนาดใหญ่ส่วนใหญ่เป็นสัตว์เลี้ยง เพื่อการใช้งานและบริโภคในพื้นที่ สัตว์เลี้ยงที่สำคัญได้แก่ โค กระบือ สุกร เป็ด และไก่
สำหรับการประมง ในเขตพื้นที่อำเภอบ้านหลวงอาศัยแหล่งน้ำที่อยู่ในพื้นที่ด้วยการนำ พันธ์ปลามาปล่อยในแหล่งน้ำที่มีอยู่ในแต่ละหมู่บ้านดังนี้
๑. ตำบลป่าคาหลวง มี ๓ แห่ง คือ
อ่างเก็บน้ำห้วยแกน หมู่ที่ ๑ บ้านป่าคา
อ่างเก็บน้ำห้วยเชียงราย หมู่ที่ ๕ บ้านนาหวาย
หนองกระจับ หมู่ที่ ๔ บ้านนาหวาย
๒. ตำบลสวด มี ๒ แห่ง คือ
อ่างเก็บน้ำห้วยสีพัน หมู่ที่ ๘ บ้านเจริญราษฏร์
อ่างเก็บน้ำห้วยให้ หมู่ที่ ๕ บ้านดอน

๓. ตำบลบ้านฟ้า มี ๔ แห่ง คือ
อ่างเก็บน้ำห้วยเคียน หมู่ที่ ๘ บ้านโปร่งศรี
อ่างเก็บน้ำสวด หมู่ที่ ๘ บ้านโปร่งศรี
อ่างเก็บน้ำห้วยหก หมู่ที่ ๒ บ้านนาวี
อ่างเก็บน้ำกาด หมู่ที่ ๕ บ้านดู่
๔. ตำบลบ้านพี้ มี ๒ แห่ง คือ
อ่างเก็บน้ำบ้านห้วยตึม หมู่ที่ ๓ บ้านห้วยตึม
อ่างเก็บน้ำห้วยโป่งนก หมู่ที่ ๑ บ้านเกษตรสมบูรณ์
ด้านอุตสาหกรรม
อำเภอบ้านหลวง ไม่มีการประกอบอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ มีเพียงแต่การประกอบอุตสาหกรรมขนาดย่อมและมีจำนวนน้อยมาก ประกอบด้วย โรงสีข้าวขนาดเล็ก จำนวน ๒๗ โรง นอกจากนี้ยังมีอุตสาหกรรมภายในครัวเรือน เช่น การจักสานผลิตภัณฑ์จากไม้ไผ่ การแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร ( หน่อไม้ปี๊บ ) ซึ่งเป็นการเพิ่มรายได้ให้กับครอบครัวอีกทางหนึ่ง
ด้านพาณิชยกรรม
อำเภอบ้านหลวงไม่มีการประกอบการพาณิชยกรรม บริษัท โรงแรม โรงรับจำนำ โรงมหรสพหรือร้านค้าใหญ่ ฯ แต่อย่างใด มีธนาคาร จำนวน ๒ แห่ง คือ ธนาคารทหารไทย จำกัด มหาชน และธนาคารออมสิน และมีร้านค้าย่อยเล็ก ๆ ในหมู่บ้าน ตำบล
สภาพทางสังคม
ด้านการศึกษา
การศึกษาในพื้นที่อำเภอบ้านหลวง แบ่งได้ ๓ ระดับ คือ
๑. ระดับมัธยมศึกษา
มีโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาน่าน เขต 1 สพฐ. กระทรวงศึกษาธิการ จำนวน ๑ แห่ง คือ โรงเรียนบ้านหลวง ตั้งอยู่ที่ บ้านป่าคาใหม่ หมู่ที่ ๒ ตำบลป่าคาหลวง อำเภอ บ้านหลวง เปิดสอนตั้งแต่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๑ จนถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๖
๒. ระดับประถมศึกษา
มีโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการจำนวน ๑๑ แห่ง ประกอบด้วย

๑. โรงเรียนชุมชนบ้านหลวง ตั้งอยู่ หมู่ที่ ๑ ตำบลสวด
๒. โรงเรียนบ้านดอย ตั้งอยู่ หมู่ที่ ๓ ตำบลสวด
๓. โรงเรียนบ้านดอน ตั้งอยู่ หมู่ที่ ๕ ตำบลสวด
๔. โรงเรียนรัฐราษฎร์นุเคราะห์ ตั้งอยู่ หมู่ที่ ๘ ตำบลสวด
๕. โรงเรียนบ้านวังยาว ตั้งอยู่ หมู่ที่ ๓ ตำบลป่าคาหลวง
๖. โรงเรียนบ้านเป้า ตั้งอยู่ หมู่ที่ ๑ ตำบลบ้านฟ้า
๗. โรงเรียนบ้านนาวี ตั้งอยู่ หมู่ที่ ๒ ตำบลบ้านฟ้า
๘. โรงเรียนบ้านฟ้า (ขยายโอกาส) ตั้งอยู่ หมู่ที่ ๓ ตำบลบ้านฟ้า
๙. โรงเรียนบ้านดู่ ตั้งอยู่ หมู่ที่ ๕ ตำบลบ้านฟ้า
๑๐. โรงเรียนบ้านพี้ใต้ ตั้งอยู่ หมู่ที่ ๒ ตำบลบ้านพี้
๑๑. โรงเรียนบ้านพี้เหนือ ตั้งอยู่ หมู่ที่ ๔ ตำบลบ้านพี้
การศึกษานอกโรงเรียน
การเรียนการสอนทางวิทยุและไปรษณีย์ จำนวน ๑ ห้องเรียน ณ ห้องสมุดประชาชนอำเภอบ้านหลวง การศึกษาผู้ใหญ่แบบเบ็ดเสร็จ และการจัดการศึกษาวิชาชีพหลักสูตรระยะสั้น ๑๐๐ - ๑๕๐ ชั่วโมง
วัดและสำนักสงฆ์
๑. วัด จำนวน ๖ แห่ง
๒. สำนักสงฆ์ จำนวน ๒ แห่ง
๓. ที่พักสงฆ์ จำนวน ๑ แห่ง
๔. พระภิกษุ จำนวน ๑๕ รูป
๕. สามเณร จำนวน ๕๗ รูป ประชาชนในอำเภอบ้านหลวงมีความยึดมั่นในศาสนา จริยธรรมและวัฒนธรรมของชาติอย่างเคร่งครัด โดยทุกคนนับถือศาสนาพุทธ สังคมโดยทั่วไปของประชาชนอำเภอบ้านหลวง เป็นสังคมของ การรวมกลุ่มกันแบบเครือญาติ โดยมีศาสนาวัฒนธรรมและขนบธรรมเนียมประเพณีเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวระหว่างกลุ่มประชาชนในอำเภอบ้านหลวงจะร่วมพิธีกรรมทางศาสนาในวาระต่างๆ อาทิ การทำบุญตักบาตรในวันสำคัญของชาติ เช่น เทศกาลวันเข้าพรรษา วันออกพรรษา วันสงกรานต์ งานทอดผ้าป่าและกฐิน ฯลฯ สำหรับความเชื่อในเรื่องภูตผีปีศาจ เรื่องไสยศาสตร์ก็ยังคงหลงเหลืออยู่บ้างแต่จำนวนเล็กน้อย เช่น การเลี้ยงผีบ้าน การบายศรีสู่ขวัญ การสืบชะตา ฯลฯ

ด้านความปลอดภัยในชีวิตทรัพย์สิน
อำเภอบ้านหลวง มีสถานีตำรวจภูธรอำเภอ จำนวน ๑ แห่ง ตั้งอยู่ที่ บ้านป่าคาใหม่ หมู่ที่ ๒ ตำบลป่าคาหลวง อำเภอบ้านหลวง มีกำลังเจ้าหน้าที่ตำรวจทั้งสิ้น ๖๐ นาย ประกอบด้วย
๑. นายตำรวจชั้นสัญญาบัตร จำนวน ๑๒ นาย
๒. ตำรวจชั้นประทวน จำนวน ๔๘ นาย
ข้อมูลด้านแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ
๑. ป่าดงดิบที่อุดมสมบูรณ์ บริเวณต้นน้ำ
- ต้นน้ำแม่ศรีพัน เขตตำบลสวด อำเภอบ้านหลวง จังหวัดน่าน
- ต้นน้ำห้วยตึม เขตตำบลบ้านพี้ อำเภอบ้านหลวง จังหวัดน่าน
- ต้นน้ำปี้ เขตตำบลบ้านพี้ อำเภอบ้านหลวง จังหวัดน่าน
๒. น้ำตก
- น้ำตกห้วยพริกหลวง เขตตำบลบ้านพี้ อำเภอบ้านหลวง จังหวัดน่าน
- น้ำตกห้วยไฟ เขตตำบลบ้านพี้ อำเภอบ้านหลวง จังหวัดน่าน
- น้ำตกห้วยป้าด เขตตำบลบ้านพี้ อำเภอบ้านหลวง จังหวัดน่าน
- น้ำตกห้วยแม่สาว เขตตำบลบ้านพี้ อำเภอบ้านหลวง จังหวัดน่าน

(Visited 1,088 times, 2 visits today)