ข้อมูลความจำเป็นพื้นฐาน (จปฐ.) และข้อมูล กชช.2ค.

                   ข้อมูลความจำเป็นพื้นฐาน หรือที่เรียกว่า จปฐ. เป็นข้อมูลในระดับครัวเรือนที่แสดงถึงสภาพความจำเป็นพื้นฐานของคนในครัวเรือนในด้านต่างๆ เกี่ยวกับคุณภาพชีวิตที่ได้กำหนดมาตรฐานขั้นต่ำเอาไว้ ว่าคนควรจะมีคุณภาพชีวิตในแต่ละเรื่องอย่างไร ในช่วงระยะเวลาหนึ่ง ๆ

โดยคณะกรรมการพัฒนาชนบทแห่งชาติ (กชช.) มีมติเมื่อวันที่ 15 กันยายน 2532 ให้กรมการพัฒนาชุมชน จัดเก็บข้อมูล จปฐ.เป็นประจำทุกปีตั้งแต่ปี  2533 จนถึงปัจจุบัน ทั้งนี้ให้มีการปรับปรุงเครื่องชี้วัดข้อมูล จปฐ.ทุก 5 ปี ให้สอดคล้องกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม และเมื่อวันที่ 21 กันยายน 2536 คณะรัฐมนตรีได้มีมติให้ทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐ และภาคเอกชนนำข้อมูล จปฐ./กชช. 2ค. ไปใช้ประโยชน์ในการวางแผนพัฒนาชนบททุกระดับ การกำหนดนโยบายแนวทางการปฏิบัติ รวมทั้งการอนุมัติโครงการและการติดตามการพัฒนาชนบทด้วย ตัวชี้วัด จปฐ.มีการปรับเปลี่ยนให้เหมาะสมสอดคล้องกับสถานการณ์ทุกๆ 5 ปี

ตัวชี้วัดของจปฐ. ในช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ 12 พ.ศ. 2560–2564 มี 5 หมวด 31 ตัวชี้วัด
หมวดที่ 1 สุขภาพดี 7 ตัวชี้วัด
หมวดที่ 2 สภาพแวดล้อม 7 ตัวชี้วัด
หมวดที่ 3 การศึกษา 5 ตัวชี้วัด
หมวดที่ 4 การมีงานทำและรายได้ 4 ตัวชี้วัด
หมวดที่ 5 ค่านิยม 8 ตัวชี้วัด

หมวดที่ 1 สุขภาพ มี 7 ตัวชี้วัด
1) เด็กแรกเกิดมีน้ำหนัก 2,500 กรัม ขึ้นไป
2) เด็กแรกเกิดได้กินนมแม่อย่างเดียวอย่างน้อย 6 เดือนแรกติดต่อกัน
3) เด็กแรกเกิดถึง 12 ปี ได้รับวัคซีนป้องกันโรคระบาดตามตารางสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค
4) ครัวเรือนกินอาหารถูกสุขลักษณะ ปลอดภัย และได้มาตรฐาน
5) ครัวเรือนมีการใช้ยาเพื่อบำบัด บรรเทาอาการเจ็บป่วยเบื้องต้นอย่างเหมาะสม
6) คนอายุ 35 ปีขึ้นไป ได้รับการตรวจสุขภาพประจำปี
7) คนอายุ 6 ปีขึ้นไป ออกกำลังกายอย่างน้อยสัปดาห์ละ 3 วัน ๆ ละ 30 นาที

หมวดที่ 2 สภาพแวดล้อม มี 7 ตัวชี้วัด
8) ครัวเรือนมีความมั่นคงในที่อยู่อาศัย และบ้านมีสภาพคงทนถาวร
9) ครัวเรือนมีน้ำสะอาดสำหรับดื่มและบริโภคเพียงพอตลอดปี อย่างน้อยคนละ 5 ลิตรต่อวัน
10) ครัวเรือนมีน้ำใช้เพียงพอตลอดปี อย่างน้อยคนละ 45 ลิตรต่อวัน
11) ครัวเรือนมีการจัดบ้านเรือนเป็นระเบียบเรียบร้อย สะอาด และถูกสุขลักษณะ
12) ครัวเรือนไม่ถูกรบกวนจากมลพิษ
13) ครัวเรือนมีการป้องกันอุบัติภัยและภัยธรรมชาติอย่างถูกวิธี
14) ครัวเรือนมีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน

หมวดที่ 3 การศึกษา มี 5 ตัวชี้วัด
15) เด็กอายุ 3 – 5 ปี ได้รับบริการเลี้ยงดูเตรียมความพร้อมก่อนวัยเรียน
16) เด็กอายุ 6 -14 ปี ได้รับการศึกษาภาคบังคับ 9 ปี
17) เด็กจบชั้น ม.3 ได้เรียนต่อชั้น ม.4 หรือเทียบเท่า
18) คนในครัวเรือนที่จบการศึกษาภาคบังคับ 9 ปี ที่ไม่ได้เรียนต่อและยังไม่มีงานทำ ได้รับการฝึกอบรมด้านอาชีพ
19) คนอายุ 15 – 59 ปี อ่าน เขียนภาษาไทย และคิดเลขอย่างง่ายได้

หมวดที่ 4 การมีงานทำและรายได้ มี 4 ตัวชี้วัด
20) คนอายุ 15 – 59 ปี มีอาชีพและรายได้
21) คนอายุ 60 ปีขึ้นไป มีอาชีพและรายได้
22) รายได้เฉลี่ยของครัวเรือนต่อปี
23) ครัวเรือนมีการเก็บออมเงิน

หมวดที่ 5 ค่านิยม มี 8 ตัวชี้วัด
24) คนในครัวเรือนไม่ดื่มสุรา
25) คนในครัวเรือนไม่สูบบุหรี่
26) คนอายุ 6 ปีขึ้นไป ปฏิบัติกิจกรรมทางศาสนาอย่างน้อยสัปดาห์ละ 1 ครั้ง
27) ผู้สูงอายุ ได้รับการดูแลจากครอบครัว ชุมชน ภาครัฐ หรือภาคเอกชน
28) ผู้พิการ ได้รับการดูแลจากครอบครัว ชุมชน ภาครัฐ หรือภาคเอกชน
29) ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง ได้รับการดูแลจากครอบครัว ชุมชน ภาครัฐ หรือภาคเอกชน
30) ครัวเรือนมีส่วนร่วมทำกิจกรรมสาธารณะเพื่อประโยชน์ของชุมชน หรือท้องถิ่น
31) ครอบครัวมีความอบอุ่น

 

                   ข้อมูล กชช.2ค คือ ข้อมูลระดับหมู่บ้านที่แสดงสภาพทั่วไปของหมู่บ้าน สภาพพื้นฐานทางเศรษฐกิจ ระดับการศึกษา การมีส่วนร่วมและความเข้มแข็งของชุมชน สุขภาพและอนามัย สภาพแรงงาน และยาเสพติด ซึ่งดำเนินการจัดเก็บทุกหมู่บ้านในเขตชนบทเป็นประจำทุก 2 ปี ทำให้ทราบว่าประชาชนในหมู่บ้านต่างๆ มีคุณภาพชีวิตและสภาพความเป็นอยู่ในด้านต่างๆ เป็นอย่างไร แต่ละหมู่บ้านมีปัญหาในเรื่องใดบ้าง(ตัวชี้วัดใดบ้าง)ที่ควรได้รับการแก้ไข นอกจากนี้ยังสามารถจัดระดับการพัฒนาของหมู่บ้านได้เป็น 3 ระดับ คือ
1.หมู่บ้านเร่งรัดพัฒนาอันดับ 1 (ล้าหลัง)
2.หมู่บ้านเร่งรัดพัฒนาอันดับ 2 (ปานกลาง)
3.หมู่บ้านเร่งรัดพัฒนาอันดับ 3 (ก้าวหน้า)

                   ความเป็นมา
                    ปี 2525 สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่ชาติ(สศช.) มอบให้กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย จัดเก็บข้อมูล กชช.2 ค ในพื้นที่เป้าหมาย 38 จังหวัด จำนวน 12,586 หมู่บ้าน ปี 2527 มอบให้จัดเก็บข้อมูล กชช.2ค ในพื้นที่เป้าหมาย จำนวน 12,586 หมู่บ้าน และคณะอนุกรรมการแผนพัฒนาระดับภูมิภาุคและท้องถิ่น (อผภ.)เห็นชอบให้กรมการพัฒนาชุมชน จัดเก็บข้อมูลนอกพื้นที่ หมู่บ้านเป้าหมาย อีกจำนวน42,246 หมู่บ้าน รวมเป็นทั้งหมดจำนวน 54,832 หมู่บ้าน ปี 2529 ศูนย์ประสานการพัฒนาชนบทแห่งชาติ(ศปช.) สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ขอความ ร่วมมือจากกระทรวงมหาดไทยในฐานะผู้รับผิดชอบงานของคณะอนุกรรมการ แผนพัฒนาระดับภูมิภาคและท้องถิ่น มอบหมายให้กรมการพัฒนาชุมชนดำเนินการทดสอบ แบบสอบถามและจัดเก็บข้อมูล กชช.2ค ทุกหมู่บ้านทั่วประเทศ จำนวน 54,869 หมู่บ้าน
– ปี 2530 คณะรัฐมนตรีมีมติในวันที่ 22 กันยายน 2530 เห็นชอบให้มีการจัดเก็บข้อมูล กชช.2ค ผนวก จปฐ. เป็นประจำทุกสองปี ตั้งแต่ปี 2533 เป็นต้นไป
– ปี 2531 ดำเนินการทดสอบแบบสอบถามและจัดเก็บข้อมูล กชช.2ค ผนวก จปฐ. จำนวน 56,348 หมู่บ้าน
– ปี 2533 ดำเนินการประสานการจัดเก็บข้อมูล กชช.2ค ผนวก จปฐ. ทุกหมู่บ้าน ตามมติคณะรัฐมนตรี จำนวน 58,057 หมู่บ้าน
– ปี 2535 ดำเนินการปรับปรุงเครื่องชี้วัด กชช.2ค ใหม่เพื่อให้สอดคล้องกับ แผนพัฒนาเศรษฐกิจ และสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 7 (พ.ศ.2535 – 2539) และดำเนินการประสานการจัดเก็บข้อมูล กชช.2ค จำนวน 59,640 หมู่บ้าน (ปี 2537 จำนวน 60,133 หมู่บ้าน และปี 2539 จำนวน 61,134 หมู่บ้าน)
– ปี 2540-2541 ดำเนินการปรับปรุงแบบสอบถามและเครื่องชี้วัด กชช.2คเพื่อให้จัดเก็บข้อมูล ในช่วงแผน พัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 8 (พ.ศ.2540 -2544) และดำเนินการประสานการจัดเก็บข้อมูลกชช.2ค ปี 2542 จำนวน 63,239 หมู่บ้าน และปี 2544 จำนวน 66,193 หมู่บ้าน
– ปี 2545 ดำเนินการปรับปรุงแบบสอบถามและเครื่องชี้วัดข้อมูล กชช.2คใหม่ เพื่อให้จัดเก็บข้อมูลในช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 9(พ.ศ.2545 – 2549)

                  หลักการสำคัญ
                   ข้อมูล กชช.2ค เป็นข้อมูลพื้นฐานของหมู่บ้าน ที่ทำให้สามารถรู้สภาพปัญหาของหมู่บ้านซึ่งจะนำไปสู่การวางแผนแก้ไขปัญหาให้แก่หมู่บ้านและตำบล ของอบต./สภาตำบล หน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง หรือกลุ่ม/องค์กรประชาชน เพื่อให้ประชาชนได้มีคุณภาพชีวิต ความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นข้อมูล กชช.2ค เป็นข้อมูลที่ต้องดำเนินการจัดเก็บทุกสองปี ตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 22 กันยายน 2530 โดยการตรวจสอบ ข้อมูลที่มีอยู่แล้วของหน่วยงานที่รับผิดชอบ และสัมภาษณ์จากกรรมการหมู่บ้าน ผู้นำชุมชน และผู้รู้ของแต่ละหมู่บ้าน เพื่อนำข้อมูลที่ได้ไปใช้ในการวางแผนพัฒนาตำบล แผนพัฒนาอำเภอ/กิ่งอำเภอ และแผนพัฒนาจังหวัด

 

(Visited 129 times, 1 visits today)