เลี้ยงตัวไหม โดย เลี่ยม นบน้อม

เข้าชม 152 ครั้ง

ชื่อองค์ความรู้   เลี้ยงไหม

เจ้าขององค์ความรู้   นางเลียม  นบน้อม

วัน/เดือน/ปี เกิด  ๘/๖ / ๒๕๑๐อายุ  ๕๐   ปี  

การศึกษาสูงสุด  ป.๖ ที่อยู่  บ้านเลขที่ ๒๗๒ หมู่ ๗  ตำบลโป่งนก  อำเภอเทพสถิต  จังหวัดชัยภูมิ

  • ความเป็นมา/ แรงบันดาลใจ/ เหตุผลที่ทำการปลูกหม่อนเลี้ยงไหม และทอผ้าไหม เป็นอาชีพที่มีมาตั้งแต่บรรพบุรุษ ในอดีตการเลี้ยงไหมมุ่งเน้นที่จะผลิตรังไหม เพื่อนำไปสาวและทอเป็นผ้าไหมเพื่อนำมาสวมใส่ และนำผ้าไหมไปจำหน่าย เมื่อการเลื้ยงไหม เป็นอาชีพที่ตกทอดจากรุ่นสู่รุ่น
  • วัตถุประสงค์
  • เพื่อสืบทอดอาชีพจากบรรพบุรุษ
  • เพื่อเป็นอาชีพเสริม ในการสร้างรายได้ในช่วง ว่างเว้นจากการทำไร่
  • อุปกรณ์ที่ใช้
  • อุปกรณ์วัดอุณหภูมิความชื้น
  • มีดและเขียง
  • ตะแกรงร่อนแป้ง
  • ตาข่ายสำหรับถ่ายมูลไหม
  • จ่อแบบลูกคลื่น
  • จ่อกระด้ง
  • ตะกร้าเก็บใบหม่อน
  • ปูนขาวชนิดผงละเอียด
  • สารเคมีป้องกันโรคไหมชนิดผง
  • สารฟอร์มาลีน
  • กระบวนการ/ขั้นตอน
  • การเลี้ยงไหมวัยอ่อน

การเลี้ยงไหมวัยอ่อน หมายถึง การเลี้ยงไหมแรกฟักออกจากไข่แล้วเจริญเติบโตเป็นวัย 1 วัย 2 วัย 3 ไหมวัยนี้มีความอ่อนแอต่อโรค จึงจำเป็นต้องมีการเลี้ยงอนุบาลที่ดี โดยเน้นเทคนิคการเลี้ยงไหมที่ถูกต้องทุกขั้นตอน เอาใจใส่อย่างดี เป้าหมายการเลี้ยงไหมวัยอ่อน คือ เลี้ยงให้หนอนไหมสมบูรณ์แข็งแรง เจริญเติบโตอย่างสม่ำเสมอตื่น – นอนพร้อมเพรียงกัน และลดการสูญหายของหนอนไหม

  • การเลี้ยงไหมวัยแก่
  1. การเลี้ยงในกระด้งหรือกระบะ เป็นวิธีที่ปฏิบัติมาดั้งเดิม ภายในห้องเลี้ยงไหมจะมีชั้นวางกระด้งหรือกระบะ วิธีการเลี้ยงไหมจะใช้วิธีเก็บใบหม่อนที่ค่อนข้างแก่ มีสีเขียวเข้ม มาโรยให้หนอนไหมกิน วิธีนี้ทำให้เปลืองพื้นที่และเสียเวลาในการเลี้ยงไหม
  2. การเลี้ยงไหมแบบชั้นเลี้ยง เป็นวิธีการเลี้ยงไหมแผนใหม่ เพื่อให้สามารถใช้พื้นที่อย่างมีประสิทธิภาพ ประหยัดพื้นที่โรงเลี้ยงไหม ทำให้เลี้ยงไหมได้ปริมาณมาก สะดวก และประหยัดแรงงาน โดยชั้นเลี้ยงไหมจะทำด้วยไม้หรือเหล็ก ขนาดกว้าง x ยาว x สูง เท่ากับ 1.2 x2.5 x 0.45 เมตร พื้นโต๊ะทำด้วยตะแกรงตาข่ายหรือตาข่ายเชือก วิธีการเลี้ยงไหมจะใช้วิธีการตัดกิ่งหม่อนเลี้ยงไหมทั้งกิ่ง
  • วงจรชีวิตไหมมี 4 ระยะ ได้แก่ ไข่ไหม หนอนไหม ดักแด้ และผีเสื้อ
    1. ไข่ไหม จะถูกเก็บไว้ในห้องที่ควบคุมอุณหภูมิ ความชื้น และแสงเป็นเวลา 10 วันจึงจะฟักออกมาเป็นตัวอ่อนสีดำ มีขนปกคลุมคล้ายมด
    2. หนอนไหม จะแทะกินใบหม่อนตลอดเวลา 3 สัปดาห์จนตัวอ้วนเต็มที่ จึงลอกคราบ ซึ่งหนอนไหม สามารถลอกคราบได้ 4 ครั้ง
    3. ดักแด้ เมื่อหนอนไหมโตเต็มที่จะหยุดกินใบหม่อน และพ่นเส้นใยขนาดเล็ก ห่อหุ้มตัวเองภายในรัง ซึ่งใช้เลาในการทำ 2 วัน 2 คืน แล้วลอกคราบกลายเป็นดักแด้พักตัวอยู่ในรังไหมเป็นเวลา 10 วัน
    4. ผีเสื้อ เมื่อดักแด้เปลี่ยนเป็นผีเสื้อจะเจาะรังไหมออกมา โดยเมื่อผสมพันธุ์แล้วจะวางไข่ 400-500 ฟอง  รวมเวลาของวงจรชีวิตไหมทั้งสิ้นประมาณ 45 วัน

 

  • ข้อพึ่งระวัง

การเลี้ยงไหมทุกครั้ง จะต้องทำความสะอาดโรงเลี้ยงไหมให้เรียบร้อย ถ้าโรงเลี้ยงไหมไม่สะอาดเพียงพอและมีเชื้อโรคตกค้าง จะทำให้เกิดโรคไหมในช่วงวัย 3 ซึ่งไหมจะตายช่วงวัย 5 หรือช่วงไหมสุก

  • ข้อเสนอแนะ

ไหมมีแมลงที่เป็นอันตรายต่อหนอนไหม หรือสร้างความเสียหายแก่หนอนไหม หรืออาจเป็นพาหะของการนำเชื้อโรคเข้าสู่โรงเลี้ยงไหมก็ได้ ซึ่งมีด้วยกันหลายชนิด เช่น แมลงวันก้นขน  มด หนู จิ้งจก และ ตุ๊กแก ดังนั้น ควรจะดำเนินการป้องกัน  คือ  ติดมุ้งลวด มุ้งตาข่าย บริเวณหน้าต่างของโรงเลี้ยงไหมอย่างมิดชิด และหมั่นตรวจรอยรั่วและรอยขาดเป็นประจำ

 

 

 

(Visited 152 times, 1 visits today)