ทอผ้าไหม โดย สมจิตร นบน้อม

เข้าชม 17 ครั้ง

ชื่อองค์ความรู้   ทอผ้า

เจ้าขององค์ความรู้   นางสมจิตร   นบน้อม

วัน/เดือน/ปี เกิด …../…../ ๒๕๐๔อายุ  ๕๖   ปี  

การศึกษาสูงสุด  ป.๔ ที่อยู่  บ้านเลขที่ ๑๔๗  หมู่ ๗  ตำบลโป่งนก  อำเภอเทพสถิต  จังหวัดชัยภูมิ

  • ความเป็นมา/ แรงบันดาลใจ/ เหตุผลที่ทำ เกิดจาก การอยากมีผ้าใหม่ใส่ไปงานต่างๆ ในสมัยก่อน ใครที่ต้องการชุดสวยๆใส่ ต้องทอผ้าเอง เนื่องจาก ไม่มีขาย หรือถึงจะมีขาย ก็ไม่มีเงินพอที่จะซื้อใส่ และอีกทั้ง บรรพบุรุษก็มีอาชีพเลี้ยงไหมสืบต่อกันมาจึงทำให้สนใจ ในเรื่องของการทอผ้าใหม จนปัจจุบันก็ได้ มีการทอผ้าใหมเพื่อจำหน่าย และการทอผ้าไหม ก็ยังสร้างรายได้อีกทางเข้าสู่ครอบครัว เนื่องจาก ผ้าใหม มีราคาค่อนข้างสูง
  • วัตถุประสงค์
  • เป็นอาชีพเสริม
  • เพื่อจำหน่าย
  • เพื่อทำเป็นของฝาก เนื่องในโอกาศต่างๆ
  • อุปกรณ์ที่ใช้
  • หูก
  • ฟืม
  • กง
  • อัก
  • หลักตีนกงกระสวย
  • หลอดใส่ด้าย
  • เส้นไหม
  • กระบวนการ/ขั้นตอน
  • ขั้นตอนการเตรียมเส้นไหม

จะต้องนำเส้นมาคัดเส้นไหมที่มีขนาดเส้นสม่ำเสมอ และมีการตกแต่งไจไหมที่เรียบร้อย คือ เส้นไหมจัดเรียงแบบสานกันเป็นตาข่ายหรือเรียกชื่อทางวิชาการว่าไดมอนด์ครอส มีการทำไพประมาณ 4-6 ตำแหน่ง ขนาดน้ำหนักไหมต่อไจโดยประมาณ 80-100 กรัม ทั้งนี้เพื่อเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพของการปฏิบัติงานในขั้นตอนการลอกกาว ย้อมสี และการกรอเส้นไหม

  • ขั้นตอนการเตรียมฟืม

ทำการค้นเส้นด้ายลักษณะเดียวกับการค้นเส้นยืน จากนั้นนำเส้นด้ายมาร้อยเข้ากับฟืม โดยการร้อยผ่านช่องฟันหวีแต่ละช่องทุกช่องๆละ2เส้น แล้วใช้ท่อนไม้ไผ่เล็กๆสอดเข้าในห่วงเส้นด้ายที่ร้อยเข้าช่องฟันหวีเพื่อทำ การขึงเส้นด้ายให้ตรึงและจัดเรียงเส้นด้ายให้เรียบร้อย ส่วนด้านหน้าของฟืมก็จะมีท่อนไม้ไผ่เช่นเดียวกับด้านหลังเพื่อทำการขึงเส้น ด้ายให้ตรึงเช่นเดียวกับด้านหลังของฟืมที่กล่าวมาแล้ว จากนั้นให้ทำการเก็บตะกอฟืมแบบ2ตะกอ เราก็จะได้ชุดฟืมทอผ้าที่พร้อมสำหรับการทอผ้า

 

  • ขั้นตอนการทอผ้าไหม

การทอผ้าไหม เราใช้กี่กระตุก ในการทอผ้าไหมโดยใช้เส้นไหมยืน 1 ชุด และไหมพุ่ง 1 ชุด โดยการใช้เส้นไหมพุ่งสอดเข้าไประหว่างเส้นยืนที่ถูกแยกออกเป็นช่องด้วยการ เหยียบตะกอ(harness)แล้วใช้ฟันฟืม(reed) กระทบเส้นไหมพุ่งให้ติดกันทีละเส้นจนกลายเป็นผืนผ้า

  • ข้อพึ่งระวัง
  • .ผ้าไหมสีสด เช่น สีแดง,ม่วงแดง,บานเย็น สีจะตกเล็กน้อย ไม่ควรนำไปแช่น้ำนาน และควรแยกซักกับผ้าสีอ่อน
  • ผ้าไหม 2 เส้นขึ้นไป ควรนำไปอาบน้ำยา,ซักหรืออบ ก่อนนำไปตัด
  • ข้อเสนอแนะ
  • ผ้า ไหม ควรรักษาด้วยวิธีซักแห้ง ทั้งนี้เพื่อช่วยให้ผ้าคงสภาพเดิมตลอดไป กรณีซักผ้าไหมด้วยมือ ควรใช้สบู่หรือแชมพูที่มีด่างอ่อนๆในน้ำอุ่น ควรตากผ้าไหมไว้ในที่ร่ม และในขณะที่เปียกๆอยู่ไม่จำเป็นต้องบิด ก่อนรีดผ้าไหมควรพรมน้ำให้ชุ่ม แล้วจึงรีดจากด้านในของผ้า
(Visited 17 times, 1 visits today)