ความหมาย และแนวทางการดำเนินงานของหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง

เข้าชม 313 ครั้ง

ความหมายของเศรษฐกิจพอเพียง

เศรษฐกิจพอเพียง 
                   “เศรษฐกิจพอเพียง” เป็นปรัชญาที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานพระราชดำริชี้แนะแนวทาง การดำเนินชีวิตแก่พสกนิกรชาวไทยมาโดยตลอดนานกว่า ๒๕ ปี ตั้งแต่ก่อนเกิดวิกฤตการณ์ทางเศรษฐกิจ และเมื่อภายหลังได้ทรงเน้นย้ำแนวทางการแก้ไขเพื่อให้รอดพ้น และสามารถดำรงอยู่ได้อย่างมั่นคงและยั่งยืนภายใต้กระแสโลกาภิวัตน์และความ เปลี่ยนแปลงต่างๆ

ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 
                    เศรษฐกิจพอเพียง เป็นปรัชญาชี้ถึงแนวการดำรงอยู่และปฏิบัติตนของประชาชนในทุกระดับ ตั้งแต่ระดับครอบครัว ระดับชุมชน จนถึงระดับรัฐ ทั้งในการพัฒนาและบริหารประเทศให้ดำเนินไปในทางสายกลาง โดยเฉพาะการพัฒนาเศรษฐกิจ เพื่อให้ก้าวทันต่อโลกยุคโลกาภิวัตน์ ความพอเพียง หมายถึง ความพอประมาณ ความมีเหตุผล รวมถึงความจำเป็นที่จะต้องมีระบบภูมิคุ้มกันในตัวที่ดีพอสมควร ต่อการกระทบใดๆ อันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงทั้งภายในภายนอก ทั้งนี้ จะต้องอาศัยความรอบรู้ ความรอบคอบ และความระมัดระวังอย่างยิ่งในการนำวิชาการต่างๆ มาใช้ในการวางแผนและการดำเนินการ ทุกขั้นตอน และขณะเดียวกัน จะต้องเสริมสร้างพื้นฐานจิตใจของคนในชาติ โดยเฉพาะเจ้าหน้าที่ของรัฐ นักทฤษฎี และนักธุรกิจในทุกระดับ ให้มีสำนึกในคุณธรรม ความซื่อสัตย์สุจริต และให้มีความรอบรู้ที่เหมาะสม ดำเนินชีวิตด้วยความอดทน ความเพียร มีสติ ปัญญา และความรอบคอบ เพื่อให้สมดุลและพร้อมต่อการรองรับการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วและกว้างขวาง ทั้งด้านวัตถุ สังคม สิ่งแวดล้อม และวัฒนธรรมจากโลกภายนอกได้เป็นอย่างดี 
ความหมายของเศรษฐกิจพอเพียง จึงประกอบด้วยคุณสมบัติ ดังนี้ 
๑. ความพอประมาณ หมายถึง ความพอดีที่ไม่น้อยเกินไปและไม่มากเกินไป โดยไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น เช่น การผลิตและการบริโภคที่อยู่ในระดับพอประมาณ 
๒. ความมีเหตุผล หมายถึง การตัดสินใจเกี่ยวกับระดับความพอเพียงนั้น จะต้องเป็นไปอย่างมีเหตุผล โดยพิจารณาจากเหตุปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนคำนึงถึงผลที่คาดว่าจะเกิดขึ้นจากการกระทำนั้นๆ อย่างรอบคอบ 
๓. ภูมิคุ้มกัน หมายถึง การเตรียมตัวให้พร้อมรับผลกระทบและการเปลี่ยนแปลงด้านต่างๆ ที่จะเกิดขึ้น โดยคำนึงถึงความเป็นไปได้ของสถานการณ์ต่างๆ ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคต

                    โดยมี เงื่อนไข ของการตัดสินใจและดำเนินกิจกรรมต่างๆ ให้อยู่ในระดับพอเพียง ๒ ประการ  ดังนี้ 
๑. เงื่อนไขความรู้ ประกอบด้วย ความรอบรู้เกี่ยวกับวิชาการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องรอบด้าน ความรอบคอบที่จะนำความรู้เหล่านั้นมาพิจารณาให้เชื่อมโยงกัน เพื่อประกอบการวางแผนและความระมัดระวังในการปฏิบัติ 
๒. เงื่อนไขคุณธรรม ที่จะต้องเสริมสร้าง ประกอบด้วย มีความตระหนักใน คุณธรรม มีความซื่อสัตย์สุจริตและมีความอดทน มีความเพียร ใช้สติปัญญาในการดำเนินชีวิต

แนวทางการดำเนินงานของหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง

วัตถุประสงค์  สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอ ดำเนินการพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อส่งเสริมการใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นแนวทางในการพัฒนาหมู่บ้าน ให้มีระบบการบริหารจัดการชุมชนแบบบูรณาการที่เข้มแข็งในการสร้างสัมมาชีพชุมชน

กลุ่มเป้าหมาย  หมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงในพื้นที่ความรับผิดชอบของยุทธศาสตร์ที่ 1 ที่ผ่านการคัดเลือกอำเภอละ 1 หมู่บ้าน รวม 878 หมู่บ้าน

ระยะเวลา  ดำเนินการในไตรมาสที่ 3 (เมษายน – มิถุนายน 2560)

ขั้นตอนการดำเนินงาน  ดังนี้

1.คัดเลือกหมู่บ้านที่มีความพร้อมในการพัฒนาตนเอง เพื่อยกระดับเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ เฉลี่ยอำเภอละ 1 หมู่บ้าน โดยยึดหลักเกณฑ์ ดังนี้

          1.1 เป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงที่อยู่ในพื้นที่ความรับผิดชอบของยุทธศาสตร์ที่ 1

          1.2 เป็นหมู่บ้านที่มีศูนย์เรียนรู้และขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (ชื่อเดิมคือศูนย์เรียนรู้ชุมชน) สามารถใช้เป็นเครื่องมือในการพัฒนาครัวเรือนสัมมาชีพชุมชน และพัฒนา/ขยายผลหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ

          1.3 ต้องไม่เป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบที่กรมการพัฒนาชุมชนสนับสนุนการดำเนินงาน ตั้งแต่ปี 2552 – 2559 (ทั้งที่ดำเนินการโดยงบประมาณของกรมฯ งบประมาณของกระทรวงมหาดไทย และจากการบูรณาการร่วมกับหน่วยงานอื่นๆ และทุนชุมชน)

          1.4 มีทีมวิทยากรสัมมาชีพชุมชนระดับหมู่บ้านที่มีศักยภาพในการขับเคลื่อนการสร้างสัมมาชีพชุมชน

          1.5 เป็นหมู่บ้านที่มีการสร้างสัมมาชีพชุมชนที่ประสบความสำเร็จ คือ ครัวเรือนสัมมาชีพชุมชน 20 ครัวเรือน ที่ได้รับการฝึกอบรมอาชีพ ประกอบอาชีพทำให้มีรายได้และมีการรวมตัวเป็นกลุ่มอาชีพที่ก่อให้เกิดรายได้

2.สร้างความเข้าใจแก่ทีมวิทยากรสัมมาชีพชุมชนระดับหมู่บ้าน แกนนำหมู่บ้าน และผู้แทนครัวเรือนสัมมาชีพชุมชน ของหมู่บ้านที่ผ่านการคัดเลือก ให้มีความเข้าใจแนวทางการพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ ตามกระบวนการพัฒนาของกรมฯ ที่ได้ดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2552 เพื่อให้เป็นหมู่บ้านต้นแบบเช่นเดียวกับหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบปี 2552 – 2559 ซึ่งสามารถใช้เป็นพื้นที่ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ หรือเป็นบ้านพี่ในการให้คำปรึกษา แนะนำ

3.ร่วมกับทีมประชารัฐอำเภอสนับสนุนการพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ

4.ดำเนินการส่งเสริมและสนับสนุนให้หมู่บ้านที่ผ่านการคัดเลือก “พัฒนาตนเองสู่การเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ” ในไตรมาส 3 งบประมาณ 50,000 บาท ด้วย 3 กิจกรรมสำคัญประกอบด้วย          4.1 สนับสนุนและขยายผลครัวเรือนสัมมาชีพชุมชนเพิ่มเติมจากเดิมอย่างน้อย 10 ครัวเรือน รวมเป็นอย่างน้อง 30 ครัวเรือน (นับรวมครัวเรือนสัมมาชีพชุมชน 20 ครัวเรือน ที่ผ่านการอบรมอาชีพ 5 วัน ตามโครงการส่งเสริมการสร้างสัมมาชีพชุมชนในระดับหมู่บ้าน) สนับสนุนงบประมาณเป็นค่าวัสดุสนับสนุนอาชีพ 30 ครัวเรือน ตามความเหมาะสม จำนวน 30,000 บาท/หมู่บ้าน

          4.2 พัฒนา/ปรับปรุงศูนย์ฯ ในเรื่องที่สำคัญจำเป็น เช่น ข้อมูลในศูนย์เรียนรู้  ฐานเรียนรู้  หรือจุดเรียนรู้  ฯลฯ ให้พร้อมบริการ) โดยสนับสนุนงบประมาณเป็นค่าวัสดุในการพัฒนา/ปรับปรุงศูนย์ จำนวน 20,000 บาท/หมู่บ้าน

          4.3 สนับสนุนให้มีการประเมินความสุขมวลรวมของหมู่บ้าน/ชุมชน (GVH) และประเมินผลการพัฒนาหมู่บ้าน ด้วยเกณฑ์ประเมินหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง 4 ด้าน 23 ตัวชี้วัด โดยใช้เวทีประชาคม ที่มีตัวแทนของครัวเรือนในหมู่บ้านเข้าร่วมไม่น้อยกว่าร้อยละ 70 รวม 2 ครั้ง

          ครั้งที่ 1 ก่อนดำเนินกิจกรรมการพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ ในไตรมาส 3 เพื่อให้ได้ข้อมูลนำไปใช้ในการวางแผนพัฒนาหรือแก้ไขปัญหาให้ตรงความต้องการของคนในหมู่บ้าน หรือสภาพปัญหาที่เกิดขึ้น โดยการบูรณาการของภาคส่วนต่างๆ และทุนของชุมชน

          ครั้งที่ 2 หลังดำเนินกิจกรรมการพัฒนาในไตรมาส 4 (กรกฎาคม – สิงหาคม 2560) เพื่อทราบผลการพัฒนาว่า ทำให้คนในหมู่บ้านมีความสุขเพิ่มขึ้นมากน้อยเพียงใด ยังมีสิ่งที่ต้องนำไปดำเนินการแก้ไขต่อเนื่องหรือไม่ หรือมีปัญหาใดเพิ่มขึ้นใหม่ และนำไปวางแผนในการแก้ไขต่อไป รวมทั้งสนับสนุนให้หมู่บ้านมีการจัดการความรู้ รวบรวมองค์ความรู้ กำหนดจุดเรียนรู้ หรือแหล่งเรียนรู้ ตลอดจนผู้ที่สามารถถ่ายทอดความรู้ที่เกิดจากการพัฒนาหมู่บ้านแก่ผู้สนใจได้นำไปไว้ในศูนย์เรียนรู้ชุมชน

5.สนับสนุนทีมประชารัฐอำเภอติดตามประเมินผลการพัฒนา ตามเกณฑ์การประเมินหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบ 4 ด้าน 23 ตัวชี้วัด และส่งผลการประเมินให้จังหวัดประกาศเป็นหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงต้นแบบในเดือนกันยายน 2560

6.สรุปบทเรียนจัดการความรู้และประเมินผลการดำเนินงาน

(Visited 313 times, 1 visits today)